Bài viết gốc từ Dappradar, được Viện Nghiên cứu Bytz biên dịch và tóm lược.
Nhân kỷ niệm hai năm thành lập Bored Ape Yacht Club (BAYC), đây là thời điểm lý tưởng để nhìn lại hành trình đáng kinh ngạc của Yuga Labs và tầm ảnh hưởng sâu rộng của họ tới thế giới NFT và DApp.
Trong ngành công nghiệp NFT vốn biến động không ngừng, chỉ những dự án kiên định mang lại giá trị thực cho cộng đồng mới có thể trường tồn và vượt qua mọi thăng trầm thị trường.
Trong khi nhiều dự án NFT khác ngừng phát triển, thất hứa với người nắm giữ, hoặc đơn giản là không đạt được kỳ vọng, Yuga Labs đã vươn lên trở thành một trong những tên tuổi tiên phong, luôn đặt cam kết mang lại giá trị thực và hỗ trợ sự phát triển bền vững của cộng đồng chủ sở hữu lên hàng đầu.
Trong báo cáo này, chúng ta sẽ cùng phân tích hệ sinh thái của Yuga Labs để tìm ra những yếu tố then chốt đằng sau thành công bền vững của họ.
1. Yuga Labs: Trụ cột cho sự bùng nổ của ngành NFT
Yuga Labs đã khẳng định vị thế là một trong những công ty có ảnh hưởng và thành công bậc nhất trong hệ sinh thái NFT. Dự án NFT chủ chốt của họ - Bored Ape Yacht Club (BAYC) - hiện đang giữ kỷ lục là bộ sưu tập NFT sinh lời cao nhất toàn cầu, với tổng khối lượng giao dịch lên tới 2,88 tỷ USD.
Thành lập vào tháng 2/2021 và đăng ký tại Delaware, Mỹ, Yuga Labs đã có bước phát triển thần tốc chỉ trong hai năm. Họ đã mua lại hai dự án NFT giá trị hàng đầu thị trường là CryptoPunks và Meebits, đồng thời đang phát triển vũ trụ metaverse game mang tên Otherside.
Hiện tại, 16 dự án NFT của Yuga Labs chiếm tới 34,6% thị phần toàn ngành, và chỉ trong hai quý gần đây đã đạt tổng giá trị giao dịch 2 tỷ USD. Thành công của họ bắt nguồn từ việc không ngừng kết hợp nghệ thuật, danh tính, quyền sở hữu, tiện ích (utility), khả năng tương tác (interoperability) và văn hóa để thúc đẩy toàn ngành NFT tiến lên.

Khởi đầu như một sáng kiến nghệ thuật cộng đồng, nơi mọi người cùng nhau xây dựng một ý tưởng, BAYC ngày nay đã đạt định giá hàng tỷ USD. Danh sách chủ sở hữu của bộ sưu tập này bao gồm nhiều ngôi sao nổi tiếng như Snoop Dogg, Logan Paul và Justin Bieber.

Ngày 18/6/2021, Yuga Labs cho ra mắt Bored Ape Kennel Club (BAKC), một dòng NFT phái sinh từ BAYC. Tiếp đó, đến ngày 28/8/2021, họ tiếp tục giới thiệu Mutant Ape Yacht Club (MAYC). Những chủ sở hữu BAYC có thể nhận miễn phí NFT từ cả hai bộ sưu tập này. Cả hai đều nhanh chóng thu hút nhu cầu mạnh mẽ trên thị trường thứ cấp và được nhiều người nổi tiếng săn đón.
Đến tháng 3/2022, Yuga Labs đã huy động thành công 450 triệu USD trong một vòng gọi vốn, nâng định giá công ty lên 4 tỷ USD. Vòng đầu tư này do quỹ mạo hiểm khổng lồ Andreessen Horowitz (a16z) dẫn đầu. a16z vốn nổi tiếng với việc tài trợ cho nhiều "gã khổng lồ" Web3 trong giai đoạn khởi nghiệp, như Dapper Labs, Coinbase và OpenSea. Các nhà đầu tư lớn khác tham gia vòng này bao gồm Coinbase, Animoca Brands, Samsung và Google Ventures.

Dù BAYC, BAKC và MAYC đã trở thành biểu tượng cho xu hướng "nghệ thuật hóa tài sản" trong ngành NFT, Yuga Labs không ngừng mở rộng tiện ích cho NFT và xây dựng đặc quyền cho cộng đồng. Điều này thể hiện qua việc cho phép chủ sở hữu BAYC mua hàng hóa độc quyền, cung cấp "huyết thanh đột biến" để đúc MAYC, phát hành vé tham dự sự kiện APE FEST, và airdrop token ApeCoin.
Yuga Labs kiên định theo đuổi mục tiêu mang đến cho người dùng những trải nghiệm độc đáo và giá trị, qua đó củng cố vị thế dẫn đầu trong hệ sinh thái NFT.
Họ đã thành công trong việc xây dựng một hệ sinh thái vững mạnh, liên tục mang lại lợi ích và lợi nhuận tài chính cho người dùng, và đà tăng trưởng này vẫn chưa có dấu hiệu chậm lại.
2. Đi sâu vào hệ sinh thái NFT BAYC
Từ BAYC cho đến Otherdeed Expanded, Yuga Labs liên tục cho ra mắt những dự án NFT sáng tạo, luôn được giới sưu tập và nhà đầu tư nhiệt tình đón chờ.

Ra mắt vào tháng 4/2021, Bored Ape Yacht Club (BAYC) là dự án đầu tiên của Yuga Labs và nhanh chóng trở thành một trong những bộ sưu tập NFT được săn đón nhất thị trường. Hiện tại, BAYC đang giữ vị trí thứ ba về tổng doanh thu giao dịch lịch sử với 2,88 tỷ USD, chỉ sau Axie Infinity và CryptoPunks.
Yuga Labs còn thành công trong việc xây dựng một hệ sinh thái độc đáo xoay quanh BAYC, bao gồm nhiều bộ sưu tập NFT có liên kết chặt chẽ, mang lại nhiều tiện ích cho chủ sở hữu. Chẳng hạn, chỉ cần sở hữu một NFT BAYC, người dùng sẽ tự động nhận được một NFT Bored Ape Kennel Club (BAKC). Kể từ khi ra mắt, giá sàn của BAKC đã tăng tới 874%.

Trong hai quý gần đây, BAYC luôn dẫn đầu về khối lượng giao dịch trong số tất cả các dự án NFT, với giá bán trung bình đạt 100.675 USD. Trung bình, mỗi nhà giao dịch thực hiện 3,52 giao dịch.
Mutant Ape Yacht Club (MAYC) đứng thứ hai về khối lượng giao dịch, với giá bán trung bình là 22.495 USD. Mỗi nhà giao dịch thực hiện trung bình 5,72 giao dịch.
BAKC xếp thứ tám về khối lượng giao dịch, có giá bán trung bình là 11.184 USD. Số giao dịch trung bình trên mỗi nhà giao dịch là 7,50.
Tuy nhiên, hệ sinh thái của Yuga Labs không chỉ dừng lại ở các bộ sưu tập NFT.
3. Những "cá voi" trong hệ sinh thái BAYC
Khi BAYC ngày càng phổ biến, việc phân tích cơ cấu sở hữu là rất quan trọng để đánh giá rủi ro thao túng thị trường.
Tỷ lệ chủ sở hữu duy nhất của BAYC là 56%, cho thấy rủi ro thông đồng giữa các ví là khá thấp. Mức độ tập trung vào các "cá voi" chỉ ở mức 4,59%, do đó khả năng các holder lớn thao túng giá cả cũng thấp hơn so với nhiều bộ sưu tập NFT khác.
Trong số các holder lớn nhất, "cá voi" hàng đầu nắm giữ 2,2% tổng nguồn cung BAYC (tương đương 222 NFT) và 1,45% tổng nguồn cung MAYC. "Cá voi" lớn thứ hai sở hữu 86 BAYC, 88 BAKC và 32 MAYC.
Một điểm đáng chú ý là các hợp đồng thông minh của nền tảng cho vay NFT BenDAO hiện đang nắm giữ tới 379 BAYC. Điều này cho thấy các nhà giao dịch đang tích cực sử dụng BAYC để vay vốn, dẫn đầu xu hướng ứng dụng DeFi trong lĩnh vực NFT. Sự phát triển này tiếp tục làm gia tăng giá trị cho bộ sưu tập BAYC và chứng minh khả năng thích ứng linh hoạt của nó trước sự tiến hóa không ngừng của thị trường NFT. Cùng với những đổi mới liên tục từ cộng đồng BAYC, bộ sưu tập này vẫn là một biểu tượng tiêu biểu cho tiềm năng to lớn của ngành công nghiệp NFT.
4. Hành trình khám phá hệ sinh thái game của Yuga Labs: Từ Dookey Dash đến Legends of the Mara
Hệ sinh thái game do Yuga Labs xây dựng đang ngày càng thu hút sự quan tâm lớn.
Trong quá trình chuẩn bị ra mắt nền tảng metaverse Otherside, Yuga Labs đang nỗ lực mang đến cho người dùng những trải nghiệm chơi game độc đáo chưa từng có. Một trong những mục tiêu của họ là kết nối Otherside với toàn bộ hệ sinh thái NFT rộng lớn hơn, biến nhiều loại NFT khác nhau thành các nhân vật có thể điều khiển được. Chẳng hạn, chủ sở hữu NFT từ các dự án hàng đầu khác như Cool Cats, World of Women hay RENGA sẽ có cơ hội sử dụng chính NFT của mình làm đại diện nhân vật trong thế giới Otherside.
Đợt thử nghiệm đầu tiên của Otherside diễn ra vào tháng 7/2022 với sự tham gia của hơn 4.600 người chơi. Đến ngày 25/3/2023, đợt thử nghiệm thứ hai đã thu hút khoảng 7.200 người chơi.
Vào ngày 28/3, Yuga Labs chính thức ra mắt Legends of the Mara – một tựa game chiến thuật 2D. Trong game này, người chơi có thể khám phá về Kodas, nguồn gốc của chúng và mối quan hệ với thế giới Otherside. Để tham gia Legends of the Mara, người chơi cần sở hữu ít nhất một Otherdeed, một Koda và có thể cần thêm một học viên Mara. Mỗi chủ sở hữu Otherdeed có thể nhận một NFT Vessel, mỗi Vessel lại sở hữu các chức năng khác nhau như săn bắn, canh tác hay phù phép.
Kể từ khi ra mắt, tổng giá trị giao dịch của Otherside Vessels đã đạt 6,32 triệu USD, trong khi con số này của Otherside Koda là 6,77 triệu USD.
Bên cạnh metaverse, Yuga Labs cũng không ngừng mở rộng sang các lĩnh vực khác. Vào ngày 18/1, họ đã cho ra mắt Dookey Dash – không chỉ là một tựa game đầy thử thách mà còn là một quy trình đúc NFT mang tính tương tác cao.
Để tham gia, người dùng bắt buộc phải sở hữu một Sewer Pass (Giấy thông hành cống rãnh). Những giấy thông hành này ban đầu được airdrop miễn phí cho chủ sở hữu BAYC và MAYC, sau đó được niêm yết trên các thị trường NFT thứ cấp với tổng giá trị giao dịch lên tới 113,8 triệu USD.

Trò chơi này đã gặt hái thành công vang dội, với hơn 25.000 chủ sở hữu Sewer Pass thực hiện tổng cộng 7,5 triệu lượt chơi Dookey Dash. Tổng thời gian chơi tích lũy lên tới khoảng 80 năm, trung bình mỗi người dành gần 28 giờ để trải nghiệm.
Điều này cho thấy Yuga Labs luôn ưu tiên tính độc quyền thay vì khả năng tiếp cận rộng rãi, và Dookey Dash cũng không ngoại lệ. Trò chơi được thiết kế để thưởng cho cộng đồng hiện tại thông qua "vé chơi" có thể giao dịch — vừa mở ra cơ hội trải nghiệm, vừa mang giá trị trên thị trường thứ cấp. Chiến lược này góp phần duy trì mức giá sàn cao, cho phép người tham gia vừa đầu cơ vào giá trị tương lai của Sewer Pass, vừa rèn luyện kỹ năng chơi game.
Tuy nhiên, thành công của Dookey Dash cũng khiến cộng đồng đặt câu hỏi về giá trị và công dụng của Sewer Pass sau khi sự kiện kết thúc. Nhưng các chủ sở hữu không cần lo lắng, vì Yuga Labs đã xác nhận họ sẽ được tham gia vào trò chơi tiếp theo — The Summoning.
Vào ngày 15 tháng 3, chủ sở hữu có thể đổi Sewer Pass để lấy “lõi năng lượng” HV-MTL, tương ứng với một robot chiến đấu (mecha). Điểm số trong Dookey Dash đóng vai trò then chốt: điểm càng cao, lõi nhận được càng hiếm. Có tổng cộng tám loại lõi để lựa chọn, thêm phần độc đáo cho trải nghiệm của người chơi.
Tính đến nay, bộ sưu tập HV-MTL đã đạt doanh thu giao dịch 45,46 triệu USD.

Tổng quan: Hiệu suất hệ sinh thái NFT BAYC trong hai quý gần đây

Như đã đề cập, một trong những dự án NFT game thành công nhất trong hệ sinh thái Yuga Labs là Otherdeed. Dự án này dẫn đầu phân khúc NFT metaverse về doanh thu giao dịch, với tổng cộng 322 triệu USD trong hai quý gần nhất. Giá giao dịch trung bình đạt 3.112 USD, tổng khối lượng là 97.974 giao dịch. Như vậy, trung bình mỗi NFT được giao dịch 5,52 lần, và mỗi nhà giao dịch thực hiện 9,88 giao dịch.
Một bộ sưu tập thành công khác là Sewer Pass, lọt top 10 về khối lượng giao dịch NFT, với tổng doanh thu 113 triệu USD chỉ trong một quý. Giá bán trung bình là 4.668 USD, tổng khối lượng đạt 23.494 giao dịch. Điều này có nghĩa mỗi NFT trung bình được giao dịch 2,08 lần, và mỗi nhà giao dịch thực hiện 3,39 giao dịch.
Bộ sưu tập NFT game mới nhất của Yuga Labs là HV-MTL, ra mắt giữa tháng 3/2023. Dù mới xuất hiện, nó đã đạt doanh thu giao dịch 20 triệu USD chỉ trong hai tuần. Khối lượng giao dịch tuy không lớn, nhưng mỗi NFT trung bình được giao dịch 1,66 lần và mỗi nhà giao dịch thực hiện 3,38 giao dịch.
Hệ sinh thái game của Yuga Labs đang không ngừng mở rộng và ghi nhận những thành tựu ấn tượng. Tiếp theo, chúng ta sẽ chuyển sự chú ý sang một sự kiện đáng quan tâm khác: Vai trò then chốt của các vụ mua lại chiến lược trong thành công của Yuga Labs.
5. Thâu tóm CryptoPunks và Meebits
Tháng 3/2021, Yuga Labs mua lại quyền sở hữu trí tuệ (IP) của CryptoPunks và Meebits từ Larva Labs, một sự kiện gây chấn động làng tin tức thời điểm đó. Thương vụ này đã đẩy tầm ảnh hưởng của Yuga Labs trong ngành NFT lên một tầm cao mới, bởi giá trị định giá của hai dự án NFT này lần lượt lên tới 2,42 tỷ USD và 370 triệu USD. Nhờ đó, sau khi thâu tóm, đến cuối tháng 3/2022, tổng giá trị danh mục NFT do Yuga Labs nắm giữ đã đạt 8,1 tỷ USD, chiếm tới 42,6% tổng vốn hóa của 100 dự án NFT hàng đầu trên Ethereum.

Tác động từ thương vụ thâu tóm của Yuga Labs là tức thì: khối lượng giao dịch của cả hai dự án bùng nổ 1.000% ngay trong ngày hôm sau khi tin tức được công bố, đồng thời nhu cầu thị trường đối với CryptoPunks và Meebits tiếp tục tăng mạnh. Trên thực tế, ngay trong hai quý gần nhất, cả hai dự án đều thể hiện hiệu suất ấn tượng, với doanh thu giao dịch của CryptoPunks đạt 286 triệu USD và Meebits đạt 46 triệu USD.

Đáng chú ý, giá bán trung bình của CryptoPunks trong hai quý gần đây là 114.437 USD — cao nhất trong số tất cả các dự án NFT. Bên cạnh đó, CryptoPunks gần đây có khối lượng giao dịch cực lớn trên nền tảng Blur, chiếm tới 87% tổng khối lượng giao dịch của bộ sưu tập này. Điều thú vị là quy mô giao dịch trung bình trên Blur lại thấp hơn 7,34% so với thị trường NFT gốc của CryptoPunks. Điều này cho thấy nhà giao dịch trên hai nền tảng đang có mục đích giao dịch khác nhau.
Kể từ khi thâu tóm CryptoPunks và Meebits, Yuga Labs liên tục triển khai các chiến lược định vị trong ngành NFT. Tháng 11/2022, Yuga Labs mua lại WENEW cùng bộ sưu tập NFT chủ lực 10 KTF của công ty này, qua đó mở rộng hoạt động sang lĩnh vực thời trang. Trong quý I/2023, 10 KTF chiếm tới 74% tổng khối lượng giao dịch của toàn bộ phân khúc NFT thời trang.
Có thể thấy, việc Yuga Labs thâu tóm CryptoPunks và Meebits từ Larva Labs là một bước đi chiến lược quan trọng, góp phần củng cố vị thế dẫn đầu của công ty trong ngành NFT.
6. Dẫn đầu cuộc cách mạng thời trang Web3
Không chỉ dừng lại ở việc thâu tóm 10 KTF, Yuga Labs còn tạo tiếng vang trong làng thời trang thông qua những hợp tác đột phá, thiết lập quan hệ đối tác với Gucci, Adidas và Puma để kết nối ngành công nghiệp thời trang với Web3, từ đó nỗ lực định hình lại bản đồ thời trang tương lai.
Yuga Labs x Gucci: Thời trang cao cấp số hóa trong metaverse
Ngày 27 tháng 3, Gucci chính thức công bố hợp tác với Yuga Labs để đưa thời trang cao cấp số hóa vào metaverse. Hai bên đã ký kết một thỏa thuận hợp tác dài hạn, theo đó sẽ triển khai các hoạt động chung trên nền tảng metaverse Otherside của Yuga Labs cũng như trong bộ sưu tập NFT 10 KTF. Sự hợp tác này nhằm khám phá cơ hội kết hợp giữa Web3 với thời trang và giải trí.
Hai bên từng hợp tác ra mắt bộ sưu tập NFT Gucci Grail với thiết kế từ nhà sáng tạo 10 KTF Wagmi-San.
Yuga Labs x Puma: Đôi giày hợp tác Grailed PUMA Slipstream
Ngày 25/4, Yuga Labs công bố hợp tác với Puma để ra mắt phiên bản giày thể thao tùy chỉnh lấy cảm hứng từ 10 KTF.
Bắt đầu từ 27/4, chủ sở hữu NFT Puma Nitro và thành viên cộng đồng 10 KTF sẽ được nhận phiên bản giày thể chất đặc biệt này.
Ông Adam Petrick, Giám đốc Thương hiệu Toàn cầu của Puma, chia sẻ: “Thông qua mối quan hệ hợp tác lâu dài với Yuga Labs, chúng tôi muốn định hình lại cách ra mắt sản phẩm giày thể thao truyền thống, thu hẹp khoảng cách giữa thế giới thực và kỹ thuật số, đồng thời giới thiệu những thiết kế độc đáo.”
Yuga Labs x Adidas: Gói Indigo Herz
Dự án NFT Indigo Herz của Adidas gần đây đã tung ra “Gói Indigo Herz”, bao gồm 2.145 đôi giày hợp tác giới hạn với BAYC, PUNKS Comic và gmoneyNFT, cùng 2.195 áo khoác có mũ in họa tiết nghệ thuật từ PUNKS Comic. Chủ sở hữu NFT Adidas ALTS sẽ được ưu tiên mua trước. (Đây là một ví dụ điển hình về cách các thương hiệu tạo ra trải nghiệm độc quyền dựa trên token để tri ân cộng đồng người hâm mộ trung thành.)

Các hợp tác giữa Yuga Labs với Puma, Gucci và Adidas không chỉ kết nối Web3 với ngành thời trang mà còn nâng tầm nhận diện thương hiệu cho tất cả các bên. Những dự án này mở ra nguồn doanh thu mới và cơ hội định vị lại thương hiệu trong lĩnh vực thời trang, đồng thời cho thấy tiềm năng to lớn khi tích hợp công nghệ số vào thời trang.
Khi Yuga Labs tiếp tục dẫn dắt làn sóng hợp tác với ngành thời trang, tương lai của lĩnh vực này đang dần được định hình ngay trước mắt chúng ta.
7. $APE: Đồng tiền game Web3 có vốn hóa thị trường lớn nhất
ApeCoin ($APE) là một token ERC-20 trên Ethereum do Yuga Labs phát hành, được thiết kế để trở thành đồng tiền chính trong hệ sinh thái game của họ. Ban đầu, Yuga Labs đã airdrop token $APE cho những chủ sở hữu các NFT như BAYC và MAYC, với giá trị mỗi phần thưởng có thể lên tới hơn 100.000 USD.

Tại thời điểm bài viết này được thực hiện, vốn hóa thị trường của $APE đạt 1,48 tỷ USD, giúp nó trở thành token game có giá trị nhất. Để so sánh, các hãng game Web2 truyền thống như Ubisoft—đã tồn tại hàng chục năm—cũng chỉ có vốn hóa khoảng 3,46 tỷ USD, trong khi Square Enix là 6 tỷ USD.
Yuga Labs đã xác định bốn mục đích chính cho $APE:
Quản trị — Người nắm giữ có thể tham gia ApeDAO để quyết định hướng đi tương lai của cộng đồng và công ty.
Phương tiện thanh toán — $APE được sử dụng làm đồng tiền chung trong hệ sinh thái game.
Đặc quyền truy cập — Nắm giữ $APE có thể mang lại cho người dùng các đợt airdrop bổ sung hoặc quyền tham gia sự kiện độc quyền.
Mở rộng hệ sinh thái — Các nhà phát triển game và metaverse khác có thể tích hợp $APE vào dự án của họ, từ đó gia nhập hệ sinh thái của Yuga Labs.
Điều đáng chú ý là $APE không chỉ giới hạn trong hệ sinh thái của Yuga Labs. Người chơi có thể kiếm được $APE trong trò chơi P2E Benji Bananas do Animoca Brands phát triển. Trong trường hợp này, phần thưởng trong game bao gồm cả $APE và token gốc của trò chơi là $PRIMATE. Đây chính là cách Yuga Labs mong muốn mở rộng phạm vi áp dụng và phát triển hệ sinh thái của mình.
8. Kết luận
Rõ ràng, Yuga Labs đang đóng vai trò then chốt trong ngành công nghiệp NFT, khi 16 dự án của họ chiếm tới 34,6% thị phần toàn ngành và tổng khối lượng giao dịch trong hai quý gần đây đạt 2 tỷ USD. Giá sàn ấn tượng của BAYC, sự trỗi dậy nhanh chóng của Otherside, cùng các thương vụ mua lại thành công đều góp phần củng cố vị thế dẫn đầu vững chắc của công ty trên thị trường.
Tuy nhiên, chìa khóa thành công của Yuga Labs thực chất nằm ở cam kết kiên định mang lại giá trị thực cho cộng đồng—điều khiến họ khác biệt so với nhiều dự án khác. Bằng cách thực thi nhất quán một chiến lược được hoạch định kỹ lưỡng và luôn giữ đúng lời hứa với cộng đồng, Yuga Labs đã trở thành một đối tác đáng tin cậy và có uy tín, không chỉ trong lĩnh vực NFT mà còn trong toàn bộ ngành công nghiệp tiền mã hóa.
Vậy, nhà đầu tư và những người đam mê NFT có thể rút ra bài học gì từ câu chuyện của Yuga Labs? Đó là hãy tìm kiếm những dự án có trách nhiệm và đội ngũ đã được chứng minh năng lực. Bằng cách ưu tiên các dự án như vậy, cộng đồng có thể góp phần xây dựng một hệ sinh thái NFT minh bạch và bền vững hơn—nơi những dự án phát triển mạnh mẽ là những dự án thực sự tận tâm với cộng đồng và kiên định vượt qua mọi biến động theo chu kỳ của thị trường tiền mã hóa.
