Kripto para borsaları hakkında güvenilir veri bulmak her zaman zor olmuştur. Geçen yıl Bitwise’ın yayınladığı ve borsaların açıkladığı işlem hacmi verilerini sorgulayan rapor, bu konudaki şüpheleri daha da artırdı. Bu şüphelere yanıt olarak, birçok borsa sıralama sitesi ve analiz şirketi, borsaları ve işlem hacimlerini değerlendirmek için çeşitli kriterler geliştirdi.
Ancak bu kriterlerin de kendi eksiklikleri var. Örneğin, tüm önemli borsaları kapsamayabilirler; bazıları web trafiği veya uygulama mağazası sıralamaları gibi kolayca manipüle edilebilen göstergelere dayanabilir; ayrıca hesaplama yöntemleri genellikle yeterince şeffaf değildir.
Kripto para borsalarını değerlendirmek için daha iyi ve şeffaf bir kriter bulma amacıyla, chain.info’dan alınan verileri kullanarak borsaların soğuk cüzdanlarındaki varlıkları incelemeye karar verdik. Para yatırma adresleri, sıcak cüzdanlar ve soğuk cüzdanlar arasındaki transferlere ilişkin bir dizi varsayımdan yola çıkarak, önde gelen borsalarla ilişkili soğuk cüzdan adreslerini ve bu borsaların sahip olduğu varlıkları analiz ettik.
Bu yaklaşım elbette kusursuz değil — hâlâ belirli varsayımlara dayanıyor ve tüm soğuk cüzdan adreslerini %100 doğrulukla tespit edemeyebilir — ancak diğer borsa değerlendirme kriterlerine kıyasla önemli avantajları var. Çünkü bu veri, zincir üzerindeki varlık transferlerinin analizinden elde edildiği için sahte üretilmesi veya manipüle edilmesi son derece zordur.
Peki, analizimize göre hangi borsaların soğuk cüzdanlarında en fazla BTC bulunuyor?
İlk sırada: Coinbase, tüm kripto para borsaları arasında en fazla BTC’ye sahip olan borsa konumunda ve bu miktar geçen yıl içinde önemli ölçüde arttı. Ayrıca bu artış nispeten istikrarlı bir seyir izliyor ve açıkça fiyat dalgalanmalarından etkilenmiyor. Coinbase’in soğuk cüzdanlarındaki BTC miktarının yakında 1 milyon adet eşiğini aşması bekleniyor.
Coinbase’in bu açık üstünlüğü ve istikrarlı BTC birikimi, büyük ölçüde uzun vadeli ve kurumsal yatırımcıları çekmesiyle açıklanabilir; bu yatırımcılar kısa vadeli fiyat hareketlerine fazla odaklanmazlar.
Diğer Önemli Borsaların Durumu
Yukarıdaki grafikte bazı belirgin farklılıklar göze çarpıyor. Binance’in soğuk cüzdanlarındaki BTC miktarı, yılın büyük bölümünde ikinci sırada sabit kaldı ve net bir artış veya azalış trendi gözlenmedi. Bitfinex ise 2019 yılı başında üçüncü sıradayken, BTC stoku ilk çeyrekte giderek azaldı ve bu düşüş yıl sonuna kadar devam etti.
Bittrex, Bitstamp ve Kraken, 2019 yılı başında sırasıyla dördüncü, altıncı ve yedinci sırada yer aldı; bu borsaların soğuk cüzdanlarındaki BTC stokları da yatay bir seyir izledi.
Huobi’nin durumu ise muhtemelen en dikkat çekici olanı. 2019 yılında Huobi’nin soğuk cüzdanlarındaki BTC stoku, beşinci sıradan ikinci sıraya yükseldi. Söz konusu işlemlerin büyük kısmının PlusToken üzerinden Huobi aracılığıyla gerçekleştirildiği iddia ediliyor; eğer bu doğruysa, Huobi’nin sıralamadaki büyük sıçrayışını açıklıyor.
Analizimizde son dört sırayı Coincheck, Bitflyer, Gate.io ve OKEx paylaşıyor; bunlardan üçünün BTC stoku artarken, Coincheck’in stoku sabit kaldı.
Özetle, soğuk cüzdanlardaki BTC stoku açısından bakıldığında Coinbase hâlâ lider konumda ve bu liderliği geçen yıl boyunca istikrarlı bir şekilde sürdürdü. 2019 yılında Binance, Bitfinex, Bittrex, Bitstamp, Kraken ve Coincheck gibi borsaların BTC stoklarında büyük bir değişim yaşanmadı. Huobi, Bitflyer, OKEx ve Gate.io ise hepsi önemli ölçüde artış kaydetti.
Ancak zincir üzerindeki soğuk cüzdan verilerini yorumlarken dikkat edilmesi gereken bir nokta var. Yukarıdaki grafikte görülen bazı dik ve keskin dönüş noktaları, aslında yeni soğuk cüzdan adreslerinin algoritmik olarak keşfedilmesi veya veri senkronizasyonundaki gecikmelerden kaynaklanmış olabilir; bu durum mutlaka borsalara yeni bakiye yatırıldığı anlamına gelmez.
Borsa Token’ları
İncelediğimiz borsalar arasında kendi token’larını çıkaranlar da var. Bu durum akla şu soruyu getiriyor: Bu token’ların 2019 yılındaki getirileri ile borsaların soğuk cüzdanlarındaki BTC stokları arasında bir ilişki var mı?
Bu ilişkinin mümkün olduğunu düşündüren iki neden var. Birincisi, daha fazla kullanıcı mevduatı, aynı borsada daha fazla işlem demektir ve bu da borsaya daha fazla gelir sağlar. İkincisi, soğuk cüzdanlardaki yüksek BTC stoku, kullanıcıların o borsaya olan güveninin yüksek olduğunu gösterir; bu güven, borsanın saldırılara, dolandırıcılığa veya diğer kayıplara karşı dirençli olduğu anlamına gelir ve kullanıcıların bu borsanın token’larını tutmayı tercih etmesine yol açar.
Binance, Huobi, Bitfinex, Gate.io ve OKEx kendi token’larını çıkarmış durumda. BTC’nin kendi fiyat dalgalanmalarının etkisini elemek için, bu borsa token’larının getirisini ölçerken USD gibi fiat para birimleri yerine BTC’yi referans birim olarak kullandık.
2019 yılının ilk çeyreğinde tüm borsa token’larının performansının özellikle iyi olduğunu, getirilerinin %100’ü aşkın seviyelere ulaştığını gözlemledik; ancak bu yüksek getiri, 2019 yılının geri kalanında kayboldu. Yıl sonunda en iyi performansı gösteren token’lar OKEx (2 kat) ve Huobi (1,3 kat) oldu. Binance Coin (BNB), yılın ortasında büyük getiriler sağladı ancak bu başarıyı yıl sonuna kadar sürdüremedi. Gate.io ve Bitfinex token’ları ise 2019 yılı boyunca sürekli bir düşüş eğilimi gösterdi.
2019 yılına ait bu verilere göre, borsa soğuk cüzdanlarındaki BTC stoku ile borsa token fiyatları arasında belirli bir korelasyon olabileceği düşünülüyor. Huobi ve OKEx hem soğuk cüzdan stoklarında hem de token fiyatlarında artış kaydetti; Bitfinex ve Binance ise her iki ölçütte de istikrarlı bir seyir izledi. İstisna durumu Gate.io: Soğuk cüzdan BTC stoku artmış olmasına rağmen token fiyatı düştü. Bu durum, araştırmamızın örnekleminde Gate.io’nun soğuk cüzdan BTC stokunun en düşük olması nedeniyle, mutlak değer olarak bu artışın etkili olacak kadar büyük olmamasından kaynaklanıyor olabilir.
Soğuk cüzdan stoku, kripto para borsalarını değerlendirmek için mükemmel bir kriter olmasa da, borsaların kullanıcı sayısı, işlem hacmi ve gelirleri hakkında dikkate değer bir veri noktası sunuyor. Ayrıca soğuk cüzdan stoku verisinin sahte üretilmesi veya manipüle edilmesi nispeten daha zordur.