Việc tìm kiếm dữ liệu đáng tin cậy về các sàn giao dịch tiền mã hóa vốn là một thách thức lớn. Năm ngoái, báo cáo gây chấn động từ Bitwise đã đặt ra nghi vấn về tính xác thực của khối lượng giao dịch do chính các sàn tự công bố. Trước tình hình đó, nhiều trang xếp hạng và công ty phân tích đã đưa ra các chỉ số để đánh giá sàn giao dịch và khối lượng của họ.
Tuy nhiên, những chỉ số này vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Một số không bao quát hết các sàn hàng đầu; số khác lại dựa vào các chỉ số dễ bị thao túng như lưu lượng truy cập web hay thứ hạng trên cửa hàng ứng dụng; đồng thời phương pháp tính toán thường thiếu minh bạch.
Để tìm ra một chỉ số tốt hơn và minh bạch hơn, chúng tôi quyết định sử dụng dữ liệu từ chain.info để theo dõi lượng Bitcoin được lưu trữ trong ví lạnh của các sàn. Dựa trên một loạt giả định về cách thức chuyển tiền giữa địa chỉ nạp tiền (deposit address), ví nóng (hot wallet address) và ví lạnh (cold wallet address), chúng tôi đã phân tích các địa chỉ ví lạnh liên quan đến các sàn hàng đầu cùng tài sản họ nắm giữ.
Phương pháp này không hoàn hảo—nó vẫn dựa trên một số giả định và có thể không xác định được 100% tất cả địa chỉ ví lạnh—nhưng so với các chỉ số đánh giá khác, nó mang lại nhiều ưu điểm rõ rệt. Bởi dữ liệu được lấy từ phân tích giao dịch trên chuỗi (on-chain), nên rất khó để làm giả.
Vậy theo phân tích của chúng tôi, sàn nào đang nắm giữ nhiều Bitcoin nhất trong ví lạnh?
Đứng đầu là Coinbase. Đây là sàn nắm giữ nhiều Bitcoin nhất và lượng Bitcoin của họ đã tăng mạnh trong năm qua. Mức tăng này khá ổn định và rõ ràng không chịu ảnh hưởng bởi biến động giá Bitcoin. Số Bitcoin trong ví lạnh của Coinbase sắp chạm mốc một triệu BTC.
Ưu thế vượt trội và mức tăng trưởng ổn định của Coinbase có thể đến từ việc thu hút được đông đảo nhà đầu tư dài hạn và tổ chức—những đối tượng ít quan tâm đến biến động giá ngắn hạn.
Tình hình tại các sàn hàng đầu khác
Biểu đồ trên cho thấy một số khác biệt rõ rệt. Lượng Bitcoin trong ví lạnh của Binance trong phần lớn thời gian năm qua duy trì ổn định ở vị trí thứ hai, và không cho thấy xu hướng biến động rõ ràng. Bitfinex đứng thứ ba vào đầu năm 2019, nhưng lượng Bitcoin nắm giữ giảm dần trong quý I và chỉ phục hồi vào cuối năm.
Bittrex, Bitstamp và Kraken lần lượt đứng thứ tư, thứ sáu và thứ bảy vào đầu năm 2019, với lượng Bitcoin trong ví lạnh của cả ba đều ổn định.
Đáng chú ý nhất là tình hình của Huobi. Trong năm 2019, lượng Bitcoin trong ví lạnh của họ đã tăng vọt, từ vị trí thứ năm vươn lên thứ hai. Theo thông tin, phần lớn giao dịch của PlusToken được xử lý qua Huobi; nếu đúng vậy, đây có thể là lý do giải thích cho bước nhảy vọt này.
Bốn sàn đứng cuối trong phân tích của chúng tôi là Coincheck, Bitflyer, Gate.io và OKEx, trong đó ba sàn có lượng Bitcoin nắm giữ tăng lên. Riêng Coincheck duy trì ở mức ổn định.
Tóm lại, xét về lượng Bitcoin trong ví lạnh, Coinbase vẫn dẫn đầu thị trường và khoảng cách của họ tiếp tục được nới rộng một cách ổn định trong năm qua. Các sàn như Binance, Bitfinex, Bittrex, Bitstamp, Kraken và Coincheck không có biến động đáng kể. Trong khi đó, Huobi, Bitflyer, OKEx và Gate.io đều ghi nhận mức tăng trưởng mạnh.
Tuy nhiên, cần lưu ý khi diễn giải dữ liệu ví lạnh trên chuỗi (on-chain cold wallet data). Một số điểm gãy thẳng đứng trong biểu đồ có thể xuất phát từ việc thuật toán phát hiện thêm địa chỉ ví lạnh mới hoặc độ trễ đồng bộ dữ liệu, chứ không nhất thiết phản ánh việc nạp thêm số dư thực tế vào ví của sàn.
Token của sàn giao dịch
Trong số các sàn được nghiên cứu, một số có phát hành token riêng. Điều này khiến chúng tôi đặt câu hỏi: Liệu hiệu suất của các token này trong năm 2019 có mối liên hệ nào với lượng Bitcoin trong ví lạnh của sàn tương ứng hay không?
Có hai lý do khiến giả thuyết này có cơ sở. Thứ nhất, lượng tiền gửi vào sàn càng lớn đồng nghĩa với nhiều người dùng giao dịch hơn, từ đó tạo ra doanh thu cao hơn cho sàn. Thứ hai, lượng Bitcoin trong ví lạnh cao thể hiện mức độ an toàn tốt hơn cho người dùng trước các mối đe dọa như hacker hay gian lận, khiến họ có xu hướng ưa chuộng token của sàn đó hơn.
Binance, Huobi, Bitfinex, Gate.io và OKEx đều có token riêng. Để loại bỏ yếu tố biến động giá Bitcoin, chúng tôi chọn Bitcoin—thay vì tiền pháp định—làm đơn vị tính để đo lường hiệu suất của các token này.
Chúng tôi nhận thấy tất cả token sàn đều có hiệu suất đặc biệt tốt trong quý I/2019, với mức sinh lời vượt 100%, nhưng thành tích này đã biến mất trong phần còn lại của năm. Đến cuối năm, token của OKEx (x2) và Huobi (x1.3) là hai token có hiệu suất tốt nhất. BNB của Binance từng đạt mức sinh lời rất cao vào giữa năm nhưng không duy trì được đến cuối năm. Token của Gate.io và Bitfinex đều giảm liên tục trong suốt năm 2019.
Dựa trên dữ liệu năm 2019, có thể tồn tại mối tương quan nhất định giữa lượng Bitcoin trong ví lạnh của sàn và giá token của họ. Cả Huobi và OKEx đều tăng trưởng trên cả hai chỉ số, trong khi Bitfinex và Binance đều duy trì ổn định. Trường hợp ngoại lệ là Gate.io: lượng Bitcoin trong ví lạnh tăng nhưng giá token lại giảm. Điều này có thể do lượng Bitcoin nắm giữ của Gate.io là thấp nhất trong mẫu khảo sát, nên mức thay đổi tuyệt đối chưa đủ lớn để tạo tác động đáng kể.
Dù lượng lưu trữ trong ví lạnh không phải là chỉ số hoàn hảo để đánh giá sàn giao dịch, nó thực sự cung cấp một góc nhìn thú vị về số lượng người dùng, khối lượng giao dịch và doanh thu của họ. Đồng thời, dữ liệu này rất khó bị làm giả hoặc thao túng.