Bài viết này được đăng tải trên Bitcoin.com & Yahoo! Finance, tác giả gốc: Kai Sedgwick & Brady Dale
Người dịch: Moni | Odaily Star Daily
Cộng đồng Ethereum gần đây đang xôn xao vì một sự kiện: Tổng giá trị bị khóa (TVL) trong các ứng dụng tài chính phi tập trung (DeFi) đã chính thức vượt mốc 1 tỷ USD! Đáng chú ý, con số này vào tháng 12/2019 mới chỉ dưới 700 triệu USD, nghĩa là đã tăng 43% trong chưa đầy hai tháng. Những người hoài nghi về blockchain giờ đây có lẽ phải tạm lắng, bởi con số không biết nói dối.
Vậy con số 1 tỷ USD này được tính như thế nào? Theo DeFi Pulse – nền tảng đầu tiên công bố thông tin này – họ đã định giá và đo lường toàn bộ lượng tiền mã hóa đang được giữ trong các dự án sử dụng hợp đồng thông minh Ethereum cho các hoạt động có cấu trúc như cho vay, phòng ngừa rủi ro và hoán đổi, tính đến 8:00 UTC ngày 7/2.
Cần làm rõ, 1 tỷ USD này không phải là lợi nhuận người dùng kiếm được từ DeFi, mà là số vốn họ đã đổ vào – thông qua việc dùng tài sản thế chấp trong nhiều giao thức khác nhau, từ cho vay đơn giản đến các công cụ phái sinh phức tạp, nơi họ thực hiện nhiều loại hình “đặt cược” khác nhau.
Rune Christensen, người sáng lập giao thức MakerDAO, thông qua người phát ngôn cho biết việc TVL của DeFi vượt 1 tỷ USD chứng tỏ nhu cầu toàn cầu về các dịch vụ tài chính hiệu quả và phi tập trung hơn. Hiện tại, MakerDAO vẫn giữ vững vị trí số một trên bảng xếp hạng của DeFi Pulse – đây là giao thức DeFi trên Ethereum có lượng tài sản thế chấp lớn nhất, chiếm tới 60,78% tổng giá trị bị khóa trong toàn bộ hệ sinh thái DeFi tại thời điểm bài viết. Nhiều giao thức cho vay phi tập trung, công cụ phái sinh và giao thức giao dịch đều lấy thanh khoản từ stablecoin SAI và DAI của Maker, trong khi chính SAI và DAI lại được tạo ra từ thanh khoản rút ra từ Ethereum.
DeFi Pulse khẳng định trên blog chính thức rằng “mốc 1 tỷ USD là một cột mốc quan trọng đối với DeFi”. Spencer Noon – nhà đầu tư tại DTC Capital – cũng bày tỏ niềm tin mạnh mẽ vào tiềm năng phát triển khổng lồ của ngành DeFi, ông nói thêm:
“Xét về tư duy chia sẻ của các nhà phát triển, công cụ ứng dụng và cơ sở hạ tầng, không có nền tảng hợp đồng thông minh nào sánh kịp DeFi – đến mức tôi cảm thấy DeFi có thể tồn tại ở bất cứ đâu. Điều đáng kinh ngạc nhất có lẽ là lần đầu tiên chúng ta chứng kiến một trường hợp sử dụng đáng tin cậy, giúp Ethereum tạo ra nguồn phí bền vững, đặc biệt khi ETH hiện là tài sản thế chấp chủ yếu trong lĩnh vực tài chính phi tập trung.”
Các sàn giao dịch tập trung cũng “nhắm” đến thị trường DeFi
Cho vay vẫn là hoạt động cốt lõi của tài chính phi tập trung hiện nay. Một nửa trong top 10 DApp hàng đầu thuộc lĩnh vực DeFi, bao gồm: Maker, Compound, Instadapp, dYdX và Bzx. Tuy nhiên, một số sàn giao dịch tập trung cũng đã bắt đầu “nhắm” đến phân khúc thị trường đầy hứa hẹn này.
Tuần này, Binance đã ra mắt giai đoạn thứ 13 của sản phẩm cho vay, với lãi suất USDT là 6%, BUSD là 8% và ERD là 15%. Ngoài ra còn có các nền tảng cho vay DeFi như Cred và Squilla Loans – nhờ trải nghiệm người dùng thân thiện, ngay cả những người không am hiểu về các giao thức tài chính phi tập trung cũng có thể dễ dàng sử dụng. Chẳng hạn với Squilla, người đi vay và cho vay chỉ cần nhập số tiền và kỳ hạn mong muốn là nhận được báo giá ngay lập tức. Dù nhiều ứng dụng DeFi cũng đang nỗ lực tối ưu hóa trải nghiệm và đưa ra lãi suất hấp dẫn, nhưng so với các sàn giao dịch tập trung “dư dả” vốn thì vẫn còn một khoảng cách.
Giải mã con số “1 tỷ USD”
DeFi Pulse tổng hợp dữ liệu về toàn bộ ETH và token ERC-20 bị khóa trong các giao thức DeFi công khai mỗi giờ một lần, và hiển thị con số “Tổng giá trị bị khóa” (TVL) trên biểu đồ ở đầu trang chủ.
Dĩ nhiên, phần lớn con số “1 tỷ USD” này đến từ Ethereum, vì hiện nay khoảng 70% giá trị bị khóa trong DeFi sử dụng token ETH. Tuy nhiên, việc DeFi Pulse chọn biểu thị giá trị bằng USD khiến con số này dễ bị ảnh hưởng bởi biến động giá tiền mã hóa – đây cũng là lý do chúng ta thường thấy nó thay đổi liên tục. Nói cách khác, ngay cả khi không có thêm ETH nào được gửi vào, chỉ cần giá ETH tăng cũng sẽ đẩy TVL tăng theo – và chỉ riêng tuần vừa qua, giá ETH đã tăng tới 21%.
Thực tế, nếu đánh giá theo số lượng ETH bị khóa thay vì USD, giá trị bị khóa trong DeFi trong bảy ngày qua thực chất đang giảm. Về vấn đề này, Jake Brukhman của CoinFund nhận xét:
“Rõ ràng, một số cột mốc của DeFi là nhờ giá ETH tăng, nhưng dù sao chúng ta đã vượt qua điểm chuyển mình của thị trường giảm năm 2018 và 2019, và đang sẵn sàng cho một thị trường tăng giá trong năm 2020.”
Nhà đầu tư tiền mã hóa kiêm người ủng hộ Ethereum Ryan Sean Adams cũng viết trên Twitter:
“Phần mềm đang nuốt chửng tiền bạc. Phần mềm đang nuốt chửng ngân hàng. Thập kỷ tới sẽ thật điên rồ.”
Tất nhiên, với những người theo chủ nghĩa Bitcoin, cột mốc DeFi này không đáng để ca ngợi, vì họ cho rằng toàn bộ thị trường tiền mã hóa tăng giá đều do Bitcoin dẫn dắt. Nhà phát triển Bitcoin Peter Todd từng bình luận:
“Các hợp đồng thông minh phi tập trung khiến người dùng không phải chịu trách nhiệm về khoản nợ của mình, vì vậy cần thận trọng khi tiếp cận.”
Một người ủng hộ Bitcoin ẩn danh khác đặt câu hỏi: Trong “1 tỷ USD” bị khóa trong DeFi, bao nhiêu phần trăm đến từ các đợt phát hành token ban đầu (ICO) kém thanh khoản? Và bao nhiêu phần trăm là do ConsenSys / Quỹ Ethereum / Các nhà sáng lập Ethereum thổi phồng?
Nhà bình luận pháp lý về tiền mã hóa Preston Byrne thậm chí thẳng thắn chỉ ra rằng giá trị bị khóa trong DeFi chắc chắn không đạt 1 tỷ USD. Ông lập luận rằng nếu số lượng stablecoin DAI hiện có là chính xác, thì ít nhất phải có 300 triệu USD giá trị ETH được khóa trong DAI – và lý do là nhiều nhà đầu tư sớm không muốn bán token để tránh nộp thuế. Theo ông, DeFi không khóa 1 tỷ USD, mà thực chất là khóa các token ETH vật lý, vì nhiều nhà đầu tư sớm đang chờ đợi thị trường tăng giá và kỳ vọng giá ETH sẽ lên.
Preston Byrne đưa ra một ví dụ minh họa rõ ràng hơn:
“Có sự khác biệt lớn giữa việc nói rằng tài sản ròng của Jeff Bezos – người sáng lập Amazon – là 100 tỷ USD và việc nói rằng ông ấy đang nắm giữ 100 tỷ USD tiền mặt.”
Ngoài ra, liệu tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của thị trường DeFi có thể duy trì hay không vẫn là một ẩn số. Lấy ví dụ về trang gây quỹ nổi tiếng Kickstarter: công ty này thành lập năm 2009 và đến năm 2014, tổng số tiền gây quỹ trên nền tảng đạt 1 tỷ USD, nhưng sau sáu năm vẫn chưa chạm mốc 5 tỷ USD. Dĩ nhiên, tốc độ phát triển của DeFi chắc chắn nhanh hơn rất nhiều so với các nền tảng gây quỹ truyền thống.
Robert Leshner, người sáng lập giao thức DeFi hàng đầu Compound, cho biết cột mốc này cho thấy người dùng đang tìm kiếm những cách sử dụng tiền mã hóa tốt hơn để giảm sự phụ thuộc vào các sàn giao dịch. Theo Robert Leshner: “Ngay cả Satoshi Nakamoto nếu chứng kiến sự phát triển của DeFi cũng sẽ cảm thấy rất tự hào.”
Thực tế, dù nhìn từ góc độ nào, con số "1 tỷ USD" vẫn còn rất khiêm tốn. Theo dữ liệu từ công ty phân tích thị trường IBISWorld, riêng thị trường cho vay thương mại tại Mỹ đã có quy mô lên tới 800 tỷ USD. Điều này cho thấy DeFi vẫn còn cả một chặng đường dài phía trước.