Tác giả | Vương Dã; Vận hành | Cái Dao; Biên tập | Hách Phương Chu
Xuất bản bởi | Odaily Planet (ID: o-daily)
Năm 2019 đánh dấu bước ngoặt của Chainlink khi mạng chính thức ra mắt, hợp tác với Google, Oracle và được niêm yết trên Coinbase. Những tin tức tích cực này đã đẩy giá đồng LINK tăng gấp mười lần, đưa Chainlink bước vào thời kỳ đỉnh cao.
Nhờ khả năng kết nối mạnh mẽ với các doanh nghiệp blockchain, Chainlink được một số nhà đầu tư ví von là “củ sạc vạn năng”, còn đồng LINK thì bị đùa là “tiền củ sạc”.
Bước sang 2020, Chainlink tiếp tục duy trì chiến lược quen thuộc: liên tục công bố hợp tác với các blockchain và dự án DeFi nổi bật. Cụ thể, ngày 25/2, Polkadot thông báo chọn Chainlink làm nhà cung cấp oracle; ngày 27/2, Chainlink hợp tác với ETC Labs để tích hợp dữ liệu ngoài chuỗi cho Ethereum Classic; ngày 3/3, họ công bố hợp tác với nền tảng phái sinh DeFi DMM, cho phép dùng tài sản thực làm thế chấp; ngày 10/3, Chainlink cung cấp dịch vụ dữ liệu giá cho giao thức cho vay DeFi bZx – dự án từng bị tấn công bằng khoản vay chớp nhoáng.
Những thông tin tích cực này thúc đẩy LINK tăng mạnh trong ngắn hạn. Đặc biệt sau tin hợp tác với Polkadot, theo BitUniverse, LINK đã tăng từ 3,5 USDT (ngày 26/2) lên 4,9 USDT, tiến sát mốc kỷ lục 5,1 USDT của năm 2019. Gần đây, cùng đà điều chỉnh chung của thị trường, LINK cũng giảm và hiện giao dịch quanh 1,79 USDT.
Tuy nhiên, ẩn sau hào quang ấy, làn sóng “fork” Chainlink gần đây trong cộng đồng quốc tế khiến chúng ta phải nhìn lại vấn đề quản trị của các oracle phi tập trung.
Văn hóa meme Chainlink lên đỉnh: Fork thành “LINK xanh”
Những ngày gần đây, Chainlink lại gây bão trên các diễn đàn quốc tế, đặc biệt là 4chan – nền tảng tự do ngôn luận nổi tiếng với văn hóa châm biếm và thường xuyên xuất hiện các bài đăng kêu gọi đầu tư vào dự án blockchain. Một oracle phi tập trung tự xưng là fork từ Chainlink, mang tên NuLINK, đột ngột xuất hiện. Logo và thiết kế của NuLINK gần như sao chép Chainlink, chỉ khác màu chuyển sang xanh lá, nên bị cư dân mạng gọi đùa là “LINK xanh”.
Khi mới xuất hiện, nhiều người cho rằng đây chỉ là một trò đùa khác của cộng đồng Chainlink.
Văn hóa meme trong crypto (dùng ảnh chế để châm biếm dự án hoặc người sáng lập) bắt nguồn từ “ông tổ” Dogecoin. Kể từ 2017, Chainlink nổi lên như một “vua meme” mới trong làng crypto.
Mục đích của meme là tăng độ nhận diện; một số người còn coi đây là biểu tượng của chủ nghĩa hậu hiện đại.
Cộng đồng thường chế giễu Chainlink theo hai hướng: Một là xoay quanh người sáng lập Sergey Nazarov, từ hình ảnh đến chiếc áo sơ mi caro đặc trưng của ông; Hai là lấy cảm hứng từ logo của Chainlink.
Chẳng hạn như ghép mặt Sergey vào nhân vật trong phim “Bố già”.
Cư dân mạng còn dùng hình ảnh “chú ếch buồn” (nhân vật meme phổ biến trong cộng đồng Chainlink) để chế giễu logo NuLINK.
Tuy nhiên, lần này không chỉ là trò đùa thông thường mà còn đi kèm chi phí không nhỏ.
Cuối tháng 2, NuLINK phát hành token riêng mang mã NLINK và thông báo airdrop trên 4chan để thu hút sự chú ý. Theo CoinGecko, NLINK hiện giao dịch quanh 0,00012 USDT. Thông tin chính thức cho biết NLINK có thể giao dịch trên các sàn phi tập trung như Uniswap và ForkDelta, nhưng Odaily Planet không tìm thấy token này trên hai sàn DEX kể trên.
Đồng thời, NuLINK cũng xây dựng một trang web đơn giản tại http://nulink.org, mở tài khoản Twitter, Telegram và Discord chính thức. Hiện Twitter có 102 người theo dõi, Telegram khá ít thành viên (dưới 30), nhưng Discord đã có hơn 300 người.
Trên website, chúng tôi tìm thấy whitepaper của NuLINK tại http://nulink.org/whitepaper.pdf. Tuy nhiên, whitepaper chỉ dài ba trang, nội dung chủ yếu giải thích lý do fork và thiết kế lại NuLINK là do bất mãn với xu hướng tập trung hóa của các node Chainlink và sự trì trệ trong phát triển dự án. NuLINK tuyên bố để trở thành node xác thực, ứng viên bắt buộc phải vượt qua yêu cầu KYC do đội ngũ đặt ra – điều này hạn chế sự tham gia và trái ngược với tinh thần “không cần cấp phép, không cần tin cậy” của blockchain. Vì vậy, họ quyết định fork và xây dựng lại một oracle phi tập trung.
Chính vì thế, một số người ví NuLINK như phiên bản “BSV bình dân” của Chainlink, nhằm khôi phục một oracle phi tập trung đúng nghĩa.
Điều đáng ngờ là whitepaper không công bố danh tính đội ngũ, chỉ nêu rõ NuLINK là dự án do cộng đồng dẫn dắt, không có người sáng lập hay CEO cụ thể.
Chúng tôi không thể xác minh đội ngũ NuLINK có phải từ Chainlink hay không. Ông Điều Tử Ca – phụ trách vận hành cộng đồng Chainlink tại Trung Quốc – khẳng định với Odaily Planet rằng đội ngũ NuLINK không liên quan đến Chainlink. Việc NuLINK có thực sự fork từ Chainlink hay không vẫn cần kiểm chứng thêm.
Dù là trò đùa châm biếm hay âm mưu lợi dụng danh tiếng Chainlink để lừa đảo, NuLINK thực sự đã tạo ra làn sóng nhỏ trong cộng đồng quốc tế, thậm chí có người còn hỏi trên Twitter liệu NLINK có đáng đầu tư hay không.
Tại đây, Odaily Planet Daily xin nhắc nhở nhà đầu tư cần lưu ý đến rủi ro và cảnh giác với các hình thức lừa đảo.
Nhìn từ một góc độ khác, việc Chainlink trở thành đối tượng bị chế giễu cũng phần nào cho thấy vị thế dẫn đầu của nó trong lĩnh vực oracle. Trên thực tế, Chainlink vẫn luôn giữ vững vị trí số một trên thị trường oracle phi tập trung.Phần tiếp theo, chúng ta sẽ cùng phân tích chi tiết cơ chế thiết kế của Chainlink, điều kiện để vận hành một nút, cũng như các biện pháp ngăn chặn hành vi thông đồng gian lận giữa các nút, qua đó làm rõ cách thức hoạt động và quản trị của một oracle phi tập trung.
Cơ chế thiết kế của Chainlink
Tầm nhìn của Chainlink là xây dựng một oracle phi tập trung.
Theo giới thiệu trong whitepaper, Chainlink kết nối thế giới on-chain và off-chain thông qua việc sử dụng API. Hệ thống thu thập tài nguyên từ các blockchain (như Ethereum, Bitcoin và Hyperledger), sau đó dùng API để kết nối với các nguồn dữ liệu off-chain (như dữ liệu thị trường, thanh toán ngân hàng, hệ thống bán lẻ, backend, dữ liệu sự kiện...), từ đó tạo ra tương tác giữa dữ liệu off-chain và hợp đồng thông minh on-chain.
Mô-đun on-chain của Chainlink bao gồm ba hợp phần: hệ thống danh tiếng (reputation system), hợp đồng ghép lệnh (order matching contract) và hợp đồng tổng hợp (aggregation contract). Chúng chịu trách nhiệm kết nối với hợp đồng thông minh của DApp và tiếp nhận yêu cầu dữ liệu off-chain. Trong khi đó, mô-đun off-chain đảm nhận việc lắng nghe các yêu cầu và thu thập dữ liệu từ các nút vận hành.
Trong quá trình tương tác giữa hợp đồng thông minh on-chain và dữ liệu off-chain, token LINK đóng vai trò phương tiện thanh toán giữa bên yêu cầu dữ liệu và nhà cung cấp dữ liệu.Nói một cách đơn giản, LINK được dùng để chi trả cho các nhà cung cấp dữ liệu, nút vận hành Chainlink, nhà cung cấp dịch vụ và các bên cung cấp dịch vụ trực tuyến khác; người dùng hợp đồng thông minh sẽ trả phí cho nhà cung cấp dữ liệu bằng LINK. Do đó, nền tảng Chainlink càng phổ biến thì giá trị của LINK càng có cơ hội tăng cao.
Trên blockchain, Chainlink triển khai ba loại hợp đồng: hợp đồng danh tiếng, hợp đồng ghép lệnh và hợp đồng tổng hợp.
Hợp đồng danh tiếng có nhiệm vụ theo dõi hiệu suất (performance metrics) của các nhà cung cấp dịch vụ oracle và lựa chọn nhà cung cấp cuối cùng dựa trên các chỉ số danh tiếng; nếu có hành vi sai trái, họ sẽ bị mất số tiền ký quỹ. Các tiêu chí đánh giá danh tiếng bao gồm: tổng số yêu cầu được phân bổ, tổng số yêu cầu đã hoàn thành, thời gian phản hồi trung bình và số tiền ký quỹ (sẽ bị phạt nếu xảy ra sai sót).
Hợp đồng tổng hợp thu thập phản hồi từ các nhà cung cấp oracle, tính toán kết quả do các nút Chainlink truy vấn và thực hiện tổng hợp cuối cùng. Đồng thời, nó cũng cập nhật các chỉ số của nhà cung cấp oracle về hợp đồng danh tiếng.
Mặc dù việc sử dụng nhiều oracle giúp đảm bảo tính an toàn và độ tin cậy của cơ chế đồng thuận phi tập trung, nhưng mỗi nút đều phải trả một khoản phí gas nhất định khi tải dữ liệu bên ngoài lên blockchain. Vì vậy, việc tổng hợp dữ liệu on-chain không chỉ tốn kém mà còn có thể gây tắc nghẽn mạng — đây không phải là giải pháp tối ưu (trừ khi hợp đồng đó có giá trị rất cao).
Sau này, Chainlink nhận ra nhược điểm của việc tổng hợp dữ liệu on-chain nên đã giới thiệu công nghệ chữ ký ngưỡng (threshold signature). Chữ ký ngưỡng cho phép các oracle giao tiếp với nhau và đạt được sự đồng thuận off-chain nhằm xác minh tính xác thực của nguồn dữ liệu ngoài chuỗi.Các oracle off-chain sử dụng công nghệ chữ ký ngưỡng để tổng hợp dữ liệu, chỉ cần truyền dữ liệu một lần duy nhất lên blockchain, do đó chỉ phải trả phí gas một lần.
Kể từ đó, mỗi oracle tham gia vào hợp đồng thông minh đều thu thập dữ liệu liên quan (ví dụ: dữ liệu thị trường), gửi dữ liệu đó tới các oracle khác trong mạng, tổng hợp toàn bộ dữ liệu theo chỉ dẫn thành một điểm dữ liệu duy nhất, rồi gửi dữ liệu này một lần duy nhất tới hợp đồng thông minh on-chain thông qua một oracle thống nhất.
Off-chain, Chainlink ban đầu được cấu thành bởi một mạng lưới các nút oracle kết nối với Ethereum, và trong tương lai sẽ dần mở rộng hỗ trợ thêm nhiều nền tảng hợp đồng thông minh hàng đầu khác.Các nút này độc lập thu thập các yêu cầu off-chain; nhiều phản hồi độc lập sẽ được tổng hợp thành một phản hồi toàn cục thông qua cơ chế đồng thuận, rồi trả lại cho hợp đồng đã yêu cầu.
Các nút vận hành có thể lựa chọn tích hợp các bộ chuyển đổi bên ngoài (external adapters) để cung cấp các dịch vụ chuyên biệt off-chain. Hiện tại, các nút Chainlink đã được triển khai ở cấp doanh nghiệp trên cả mạng công khai (public chain) và mạng riêng (private network), với mục tiêu cuối cùng là vận hành các nút một cách phi tập trung.
Vận hành nút là một mô hình kinh doanh hấp dẫn
Theo dữ liệu từ trang web https://market.link, hiện tại hệ thống cung cấp giá (price feed) oracle của Chainlink có tổng cộng 108 nút báo giá, trong đó có 30 nút (con số này không cố định) là các nút vận hành được Chainlink chính thức chứng nhận.
Theo tìm hiểu của Odaily Planet Daily, yêu cầu phần cứng để vận hành một nút báo giá oracle Chainlink khá thấp: chỉ cần 1 nhân CPU và 1GB RAM là có thể chạy được; nâng cấp RAM lên 2GB sẽ giúp cải thiện độ ổn định. Tuy nhiên, nút cần kết nối với một client Ethereum để giao tiếp với mạng chính. Nếu tự vận hành client Ethereum, bạn cần chạy nó trên một máy tính riêng biệt. Yêu cầu phần cứng cho client Ethereum có thể thay đổi theo thời gian.
Các bước thực hiện cụ thể như sau:
1. Trước tiên, bạn cần kết nối với một client Ethereum — có thể tự triển khai hoặc sử dụng client công khai như Infura;
2. Cài đặt môi trường chạy nút Chainlink trên máy chủ và khởi động nút;
3. Đăng ký xác thực để trở thành nút báo giá Chainlink; tên nút sẽ hiển thị trên trình khám phá blockchain của Chainlink và có khả năng chống lại tấn công Sybil;
4. Nút cần nộp phí kiểm toán và xác minh là 32 LINK;
5. Không cần ký quỹ token LINK (tính năng ký quỹ hiện chưa được triển khai).
Do đó, hiện tại chi phí chủ yếu để vận hành một nút LINK là chi phí máy chủ; không cần ký quỹ LINK và cũng chưa có cơ chế xử phạt. Thu nhập của nút chủ yếu đến từ người gọi dữ liệu: mỗi lần báo giá, một nút thu được 0.1 LINK. Tuy nhiên, theo chia sẻ của “Anh Chàng Điều Khoản”, mức thu nhập này trên thực tế có thể được thiết lập linh hoạt; các nút vận hành được Chainlink chứng nhận có thể tham gia vào hợp đồng tham chiếu giá thu nhập, và hiện phần lớn các nút đều thiết lập mức thu nhập là 0.1 LINK.
Các nhà phát triển hoặc tổ chức muốn kiếm thu nhập bằng token LINK có thể thử đăng ký.
Tiếp theo, chúng ta sẽ tập trung giới thiệu về các nút vận hành Chainlink. Theo whitepaper của Chainlink, những nút vận hành ổn định và liên tục tổng hợp dữ liệu cho các hợp đồng thông minh on-chain sẽ được thưởng token LINK chính thức. Tuy nhiên, theo các tài liệu công khai hiện có, vẫn chưa có cơ chế khuyến khích cụ thể nào được ban hành, do đó không thể ước tính được mức thu nhập khi trở thành nút vận hành Chainlink.
Tuy nhiên, khi tra cứu dữ liệu on-chain của bộ tổng hợp ETH/USDT, chúng tôi phát hiện một hiện tượng kỳ lạ.
Lấy dữ liệu ETH/USDT làm ví dụ: hiện có 21 nút Chainlink đang cung cấp dữ liệu cho hợp đồng oracle; ít nhất 14 trong số các nút này được sử dụng, và một thuật toán Quickselect (chọn nhanh) được áp dụng để xác định một mức giá đáng tin cậy là $117.14, sau đó ghi vào hợp đồng tổng hợp.
Khi biến động giá ngoài chuỗi vượt quá 0.5%, các nút oracle sẽ tự động gửi dữ liệu giá mới về oracle, từ đó cập nhật thông tin trong hợp đồng tổng hợp (aggregator contract). Đồng thời, như biểu đồ dưới đây cho thấy, hợp đồng tổng hợp cũng sẽ chủ động gọi oracle để lấy dữ liệu giá mới nhằm thực hiện việc tổng hợp, với chu kỳ khoảng 1200 giây (20 phút) một lần.
Tuy nhiên, khi kiểm tra lịch sử giao dịch của token ERC20 và mở một giao dịch cụ thể (0x6b4557f8de3c6ee6500c7cceb449e59dbb99844cce07786ff449de674b50c797), chúng ta thấy giao dịch này chứa 21 lệnh chuyển token, nghĩa là hệ thống đã thưởng token LINK cho 21 nút, mỗi nút nhận được 0.33 LINK. Hiện vẫn chưa rõ khoản thưởng này do người gọi (caller) hay chính Chainlink chi trả.
Ở đây, chúng ta có thể thực hiện một phép tính đơn giản: thu nhập hàng ngày của một nút đối với cặp dữ liệu ETH/USDT là: 3 × 24 × 0.33 LINK = 23.76 LINK. Trong hệ thống báo giá của Chainlink, có khoảng hơn 20 cặp dữ liệu tương tự ETH/USDT. Nếu nút này tham gia cung cấp giá cho tất cả các cặp này, thì với ước tính thận trọng nhất, mỗi nút có thể nhận được khoảng 500 LINK mỗi ngày. Hơn nữa, mỗi lần báo giá, hợp đồng trên chuỗi ít nhất sử dụng dữ liệu từ 14 nút. Như vậy, tổng phần thưởng mà các nhà vận hành nút nhận được mỗi ngày có thể lên tới khoảng 7,000 LINK. Với giá LINK hiện tại là 1.9 USDT, con số này tương đương khoảng 100,000 Nhân dân tệ.
Như vậy, lợi nhuận từ việc vận hành nút LINK thực sự khá hấp dẫn, dù chúng ta vẫn chưa biết chính xác ai là người chi trả những khoản thưởng này.
Vậy, làm thế nào để trở thành nhà vận hành nút được Chainlink chính thức công nhận?
Theo sách trắng của Chainlink, các nhà vận hành nút nên được lựa chọn thông qua một hệ thống danh tiếng trên chuỗi, dựa trên hiệu suất của từng nút. Tuy nhiên, theo thông tin từ Odaily Planet Daily, hệ thống danh tiếng này hiện vẫn chưa được triển khai, và các cơ chế khuyến khích hay trừng phạt liên quan cũng chưa được ban hành. Hiện tại, Chainlink đang áp dụng một quy trình logic riêng để xác thực KYC (Know Your Customer) đối với các nhà vận hành nút. Một số chuyên gia tiết lộ rằng mạng lưới Chainlink đã tích hợp sẵn một số nút đáng tin cậy nhằm ngăn chặn hành vi gian lận từ phía các nhà vận hành.
Chúng ta có thể so sánh cơ chế vận hành nút của Chainlink với thuật toán đồng thuận DPoS của EOS. Vai trò của các nút được Chainlink chính thức công nhận khá giống với 21 đại biểu siêu cấp (super representatives) trong EOS. EOS chọn ra 21 nút siêu cấp thông qua bỏ phiếu cộng đồng để xác thực khối, nhưng 21 nút này lại có nguy cơ cao bị tấn công hối lộ và dễ dàng thông đồng với nhau. Cũng chính vì lý do này mà tính bảo mật của EOS thường xuyên bị chỉ trích.
Lý tưởng của Chainlink là xây dựng một oracle phi tập trung, nhưng thực tế hiện tại lại là: Chainlink đang lựa chọn các nút đáng tin cậy để tham gia mạng lưới, thực hiện chức năng xác thực và tổng hợp dữ liệu, trong khi hệ thống danh tiếng, cơ chế ký quỹ (stake) và hình phạt vẫn chưa được triển khai.
Làm thế nào để ngăn chặn việc các nhà vận hành nút thông đồng với nhau?
Dù là oracle tập trung hay phi tập trung, tình huống xấu nhất vẫn là các nhà vận hành nút bị tấn công hối lộ và thông đồng để cố ý báo cáo sai giá lên hợp đồng thông minh trên chuỗi, từ đó đe dọa đến an ninh của các ứng dụng sử dụng dữ liệu đó.
Do đó, việc quản trị các nút báo giá oracle và đặc biệt là các nhà vận hành nút trở nên vô cùng quan trọng.
Hiện tại, Chainlink chủ yếu lựa chọn nhà vận hành nút thông qua việc hợp tác với các nút đáng tin cậy, sau đó dùng token để khuyến khích họ. Tuy nhiên, miễn là các nhà phát triển hợp đồng thông minh tự chọn các nhà vận hành nút cụ thể, họ sẽ khó đạt được mức độ chống thông đồng tương đương với các blockchain công khai hàng đầu. Bởi lẽ, một nhóm nhà vận hành đã biết trước sẽ dễ dàng thông đồng với nhau hơn nhiều so với việc chọn ngẫu nhiên từ một tập hợp lớn các nút.
Để giảm thiểu nguy cơ thông đồng giữa các nhà vận hành nút trong hệ thống Chainlink, Zak Ayesh — một người đam mê công nghệ blockchain trên Medium và cũng là người hâm mộ nhiệt thành của Chainlink — từng đề xuất: cho phép các nhà phát triển hợp đồng thông minh sử dụng tín hiệu ngẫu nhiên an toàn (secure random beacon) để chọn ngẫu nhiên các nhà vận hành nút từ một nhóm không cần cấp phép (permissionless pool). Việc tạo ra một tín hiệu ngẫu nhiên an toàn trên blockchain là vô cùng khó khăn, nhưng may mắn thay, Ethereum đã đề xuất triển khai một tín hiệu ngẫu nhiên chung an toàn — chính là chuỗi Beacon (Beacon Chain) của Ethereum 2.0.
Giả định nền tảng tạo ra tính ngẫu nhiên không thể dự đoán và không thiên vị của chuỗi Beacon trong Ethereum là: ít nhất một validator phải trung thực, và không tồn tại phần cứng VDFASIC nào có tốc độ nhanh hơn rất nhiều lần so với phần cứng VDFASIC thương mại tiêu chuẩn. Về bản chất, đề xuất của Zak yêu cầu hệ thống Chainlink học hỏi nguyên lý hoạt động của cơ chế Proof-of-Stake (PoS) trong Ethereum 2.0.
Giả sử một luồng dữ liệu cụ thể (ví dụ: cặp giá ETH/USD) có nhu cầu rất cao từ nhiều hợp đồng thông minh khác nhau. Bất kỳ ai cũng có thể khởi chạy một nút phục vụ luồng dữ liệu này và tham gia vào mạng lưới. Bạn chỉ cần tham gia vào “bể” (pool) các nhà vận hành nút, nơi tất cả các nút đều cung cấp cùng một luồng dữ liệu cho hợp đồng thông minh.
Khi tín hiệu ngẫu nhiên của Ethereum được kích hoạt, một ủy ban mới gồm các nhà vận hành nút sẽ được chọn ra. Xác suất một nút cụ thể được chọn vào ủy ban tỷ lệ thuận với số lượng token LINK mà nút đó đã ký quỹ (stake) trong bể. Các nút này sẽ cung cấp luồng dữ liệu, sau đó dữ liệu sẽ được tổng hợp và chịu các cơ chế khen thưởng hoặc trừng phạt theo quy định của hợp đồng thông minh sử dụng dịch vụ.
Ưu điểm nổi bật của giải pháp này là khả năng tích hợp với tất cả các tính năng bảo mật đang được lên kế hoạch. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải có một “bể” nhà vận hành nút đủ lớn để loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa tấn công Sybil ngoài phạm vi các nút đã được xác thực. Trên Ethereum, có hàng chục nghìn nút, do đó rất khó để một số ít nhà vận hành kiểm soát toàn bộ mạng lưới.
Kết luận
Là “phần mềm trung gian” kết nối thế giới mã hóa với thế giới thực, oracle đóng vai trò như một cây cầu nối giữa hai thế giới này, và là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của thế giới mã hóa — đặc biệt là trong lĩnh vực DeFi.
Đối với oracle, nền tảng tồn tại chính là tính bảo mật. Trong các phương pháp đảm bảo bảo mật, phi tập trung là một hướng đi quan trọng. Chainlink đã đề xuất một loạt giải pháp, bao gồm: phân tán nguồn dữ liệu, phân tán oracle, phần cứng đáng tin cậy, chữ ký dữ liệu và các biện pháp dịch vụ bảo mật. Những giải pháp này đã mở ra con đường khám phá mới trong lĩnh vực oracle phi tập trung.
Đồng thời, cũng có ý kiến cho rằng mức độ phi tập trung của Chainlink vẫn chưa đủ, và cho rằng hiện tại Chainlink đang kể câu chuyện về “phi tập trung”, nhưng thực tế lại vận hành theo mô hình “bán tập trung”, do đó tính bảo mật của nó vẫn cần được kiểm chứng thêm. Một số chuyên gia trong ngành cũng nhận định rằng cách tiếp cận của Chainlink — tích hợp các nút đáng tin cậy làm nhà vận hành nút — về một mặt nào đó là một bước cải tiến đối với oracle phi tập trung, bởi vấn đề quản trị oracle phi tập trung vốn rất khó giải quyết, và đến nay vẫn chưa có giải pháp oracle phi tập trung hoàn hảo nào có thể đối phó hiệu quả với các cuộc tấn công Sybil.
Ông Hoàng Lăng Ba, đối tác tại Distributed Capital, trước đây từng chia sẻ với Odaily Planet Daily rằng ông rất lạc quan về mô hình oracle tích hợp các nút đáng tin cậy. Theo quan điểm của ông, oracle phi tập trung chỉ có thể thực hiện được khi công nghệ “machine-to-machine” (điều khiển thiết bị hiệu quả thông qua viễn thông, không cần sự can thiệp của con người) đã trưởng thành. Trong tương lai, dữ liệu oracle được đưa lên chuỗi sẽ được lấy trực tiếp từ máy móc chứ không phải từ con người, bởi vì dữ liệu do con người cung cấp thường khó kiểm soát, thiếu độ tin cậy và minh bạch; trong khi dữ liệu gốc từ máy móc lại hoàn toàn minh bạch, đáng tin cậy và không bị chi phối bởi lợi ích cá nhân.
Do đó, nếu oracle được xây dựng dựa trên nền tảng machine-to-machine, thì việc xác minh tính xác thực của dữ liệu là đủ — có thể hoàn toàn không cần thiết kế các cơ chế quản trị phức tạp.
Ông Hào Thiên, Giám đốc Thương hiệu của PeckShield, cũng chia sẻ quan điểm: “Trong thế giới blockchain, dù cơ chế đồng thuận trên chuỗi có công bằng và minh bạch đến đâu, thì các khâu ngoài chuỗi vẫn luôn tồn tại một ‘lỗ hổng đen’.’ Điều này chính là thách thức lớn đối với việc quản trị oracle phi tập trung. Một cơ chế quản trị oracle hiệu quả sẽ bổ trợ mạnh mẽ cho thế giới trên chuỗi; ngược lại, nếu xử lý không tốt, nó có thể làm suy yếu nghiêm trọng ý nghĩa tồn tại của chính thế giới trên chuỗi đó.”
Trên thực tế, việc quản trị oracle ngoài chuỗi cũng đối mặt với “tam giác bất khả thi”. Làm sao để vừa đảm bảo tính khách quan và độ chính xác của dữ liệu ngoài chuỗi, lại vừa duy trì được hiệu suất xử lý tương thích với thế giới trên chuỗi? Quan trọng hơn cả, chính “người quản lý” oracle ngoài chuỗi phải thực sự an toàn và đáng tin cậy. Có thể nói, mô hình vận hành trên chuỗi và cơ chế quản trị oracle ngoài chuỗi giống như một hệ nhị phân, vừa tương tác, vừa phụ thuộc lẫn nhau.