Kripto para piyasaları yükseliş ve düşüşler konusunda acımasızdır;ne kadar yetenekli bir yatırımcı olursanız olun, pozisyonunuzun kilitlenmeyeceğinden asla emin olamazsınız. Kar oranları yüksek olsa bile bir piyasa yapıcı (market maker) bile bazen kilitlenebilir; bu kaçınılmazdır.
Genellikle dört ana kilitlenme türüyle karşılaşılır:
1. Sahip olunan kripto paranın kilitlenmesi
Başlıca nedenleri şunlardır:
(1) Daha önce kar getirmiş bir kripto paraya duygusal bağlanıp elinde tutmakta ısrar etmek ve sık sık işlem yapmaya devam etmek. Piyasa döngüsel olduğu için bu sık işlemler kilitlenmeye yol açabilir.
(2) Güncel trenddeki kripto paraları takip edip, kar hırsıyla geç girip geç çıkmak; bu döngünün tekrarlanması.
(3) Birkaç altcoin tutmak ve bu coin'lerin aylar veya boğa/ayı piyasası döngüleri boyunca belirgin bir hareket göstermemesi.
2. Piyasa koşullarından kaynaklanan kilitlenme
Piyasa genelinde olumlu haberler ve sürekli yükseliş vardır. Dönüşün başlangıcında yatırımcı bunu "sadece bir düzeltme" olarak değerlendirip pozisyonunu korur veya ek alım yapar. Ancak piyasa gerçekten tersine döndüğünde kilitlenme kaçınılmaz olur.
3.Boğa piyasası sonrası ayı piyasasına (bear market) bağlı kilitlenme
Boğa piyasası sonrası yaşanan ayı piyasası kilitlenmesi en korkutucu türdür, çünkü dip noktasının nerede olacağı asla bilinmez. Zayıf bir toparlanma ile umutlanılır, pozisyonlar korunur hatta ek alım yapılır. Böylece hafif kilitlenme, orta düzey kilitlenme ve derin kilitlenme süreci yaşanır. Gerçek dip noktasına ulaşıldığında ise yeni fon girişi neredeyse durmuştur. Yeni bir yükseliş dönemi başladığında, kilitlenmiş pozisyonların zararını kapatıp eski fiyat seviyesine ulaşması oldukça zordur.
4.Toplam yatırım portföyünün kilitlenmesi
Birçok kripto varlığa yatırım yaptınız; bazıları yükseliyor, bazıları düşüyor ancak genel portföy değeriniz artmıyor.
Zararda olduğunuzda sakin ve soğukkanlı kalmalı, panikle yanlış kararlar vermemelisiniz. Farklı piyasa koşullarına uygun zarardan kurtulma stratejilerini uygulamak önemlidir.
Birinci Yöntem: Pasif Kurtulma — Varlıkları Elde Tutmak
1.Bu yöntem, düşüş trendinin son aşamalarında uygundur. Uzun bir düşüşün ardından fiyatlar yatay seyrediyor ve yukarı yönlü bir dönüş sinyali alın��yorsa, varlıkları "dip fiyattan" satmamak gerekir.
2.Trend net olsa da giriş noktanız ideal olmayabilir; büyük yükselişlerden sonra küçük düzeltmeler yaşanabilir. Bu durumda elde tutmaya devam etmeli, küçük düşüşlerde paniğe kapılmamalı ve yükseliş devam ettiğinde yeniden pozisyon almalısınız.
İkinci Yöntem: Aktif Kurtulma
1.Zararı durdurup pozisyonu kapatarak yeni bir strateji belirlemek
Piyasa hareketi olumsuz görünüyorsa, pozisyonu doğrudan kapatmak gerekir. Piyasada yaygın bilinen "Timsah Kuralı" şunu söyler: İşleminizin piyasa yönüne ters düştüğünü fark ettiğiniz an, hemen zararı durdurmalısınız; umutla mücadele etmeye çalışmayın. Bu kural, hayatınızı kurtarmak için bir ayağınızı feda etmeniz gerektiğini hatırlatır. Acımasız görünebilir, ancak piyasa gerçeği budur: Kayıpların büyümesini engelleyebilirsiniz.
2.Yükselişlerde çıkış yapın; düşüş durduğunda tekrar girin
Belirgin bir düşüş trendi genellikle sürekli bir eğri şeklinde ilerler; bu tür trendlerdeki her yükseliş zayıftır ve bir önceki zirveye ulaşamaz. Dolayısıyla, bu düşüş sırasında gerçekleşen her yükseliş, pozisyonunuzdan çıkmak için bir fırsattır.
3. Portföyünüzü yeniden düzenleyin ve güçlü kripto paralara yönelin
Genel piyasa yükseliş trendindeyken, sizin sahip olduğunuz kripto para zayıf kalıyor ve yükselişlere katılmak yerine sürekli değer kaybediyorsa, bu onun temel gücünün düşük olduğunu gösterir. Bu durumda, hızlı bir şekilde güçlü ve iyi performans gösteren büyük kripto paralara geçiş yapmalısınız.
Önemli bir noktayı vurgulamak gerekirse: Uzun süredir zararda olan ve değerini neredeyse sıfırlayan kripto paraların kurtulma ihtimali çok düşüktür. Bu gerçekle yüzleşmeli ve aynı hatayı tekrarlamamak için gerekli adımları atmalısınız.
4.Doğru zamanda ek pozisyon açın
Belirgin bir trend içindeyken, giriş seviyeniz uygun değilse ve fiyat güçlü bir destek seviyesine geri çekilirse, ek pozisyon açmayı düşünebilirsiniz.
5.Giriş zamanlaması yanlışsa, işlem ritminizi değiştirin
İşleme başladığınız anda zarar etmeye başlamanız, bazen yönünüzün veya işlem ritminizin yanlış olduğu anlamına gelir. Bu durumda önce stop-loss uygulayın, ardından düşünce sürecinizi netleştirin ve yeni bir stratejiyle pozisyon alın.
6.Kilitli pozisyon yöntemi ile hedge işlemi
Piyasa yoğun bir dalgalanma ve düzeltme sürecinden geçiyor. Alıcı ve satıcı tarafları arasında görüş ayrılığı hakim ve yön belirsizleşti. Böyle zamanlarda pozisyonunuzu kilitlemeyi düşünebilirsiniz; bu sayede ek riskleri de bertaraf etmiş olursunuz. Piyasayı sessizce izleyin, istikrar kazanıp net bir yön belirdiğinde ise kilidi açın.
