บทนำ
สถาบันวิจัยบล็อกเชนจัดกิจกรรม “ถามตอบผู้เชี่ยวชาญบล็อกเชน” ทุกสองสัปดาห์ โดยเชิญผู้เชี่ยวชาญชั้นนำในอุตสาหกรรมที่มีชื่อเสียงและมุมมองเชิงลึก มาร่วมแลกเปลี่ยนความรู้กับผู้ที่สนใจในแวดวงบล็อกเชน แขกรับเชิญมักนำเสนอแนวคิดที่แหลมคมและมุมมองใหม่ที่น่าตื่นเต้น จนกิจกรรมนี้ได้รับการขนานนามว่าเป็น “บทสนทนาครึ่งเดือนแห่งวงการบล็อกเชน” สำหรับตอนนี้ เราได้รับเกียรติจาก ศาสตราจารย์หลิว ฉางหย่ง (Liu Changyong) ผู้มีชื่อเสียงโด่งดังในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์และผู้เผยแพร่แนวคิดบล็อกเชนระดับอาวุโส ในช่วงที่โลกกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ทางเศรษฐกิจจากผลกระทบของโควิด-19 ซึ่งส่งผลลึกซึ้งต่อระบบเศรษฐกิจและการเมืองทั่วโลก ศาสตราจารย์หลิวจึงมาร่วมแบ่งปันหัวข้อ “โอกาสและความเสี่ยงของสินทรัพย์คริปโตในภาวะวิกฤตเศรษฐกิจโลก” กับเรา
ศาสตราจารย์หลิว ฉางหย่ง คือผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัย ZhiMi University, ปริญญาเอกด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยปักกิ่ง, ผู้ริเริ่มโครงการ Free Cash, ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยเศรษฐศาสตร์บล็อกเชน มหาวิทยาลัยการพาณิชย์และอุตสาหกรรมฉงชิ่ง, อาจารย์พิเศษของ Huobi University, รองผู้อำนวยการ Digital Asset (Chongqing) Research Institute, คณะกรรมการความร่วมมือทางวิชาการของ Asian Blockchain Industry Research Institute และยังเป็นคอลัมนิสต์ให้กับสื่อชั้นนำอย่าง Mars Finance, ChainNews, Bitmain, Golden Finance และ BIKAN K Station
คำถามจากสถาบันวิจัยบล็อกเชน: เราทราบกันดีว่า BTC กำเนิดขึ้นในช่วงวิกฤตเศรษฐกิจโลกปี 2008 โดยไวท์เปเปอร์ระบุชัดเจนว่ามันถูกออกแบบมาเพื่อแก้ไขจุดบกพร่องสำคัญของระบบเงินตราแบบดั้งเดิม แต่ในปีนี้ ตลาดการเงินโลกเผชิญภาวะตกต่ำอย่างรุนแรงจากโควิด-19 และ BTC ก็ผันผวนหนักเช่นกัน นี่หมายความว่าคุณสมบัติ “ทองคำดิจิทัล” ในฐานะสินทรัพย์ปลอดภัยที่เราเคยเข้าใจนั้นสั่นคลอนแล้วหรือ? หรือที่ผ่านมาเราอาจเข้าใจผิดมาตั้งแต่แรก?
ศาสตราจารย์หลิว ฉางหย่ง: หลังจากเกิดโรคระบาดครั้งนี้ โดยเฉพาะในช่วงสองวันที่ผ่านมา เมื่อเศรษฐกิจสหรัฐฯ เริ่มมีปัญหา BTC ก็ร่วงลงตามเศรษฐกิจหลักอย่างรุนแรง ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายคนคาดไม่ถึง
เราทราบดีว่าก่อนปี 2017 ความสัมพันธ์ระหว่าง BTC กับเศรษฐกิจหลักนั้นชัดเจนมาก นั่นคือ เมื่อเศรษฐกิจหลักมีปัญหา โดยเฉพาะปัญหาด้านการเงิน ไม่ว่าจะเป็นอัตราแลกเปลี่ยนผันผวนรุนแรง ตลาดหุ้นปั่นป่วน หรือวิกฤตธนาคาร มักจะส่งผลให้ราคา BTC พุ่งสูงขึ้น
ผมขอยกตัวอย่าง เช่น ในปี 2012 หรือ 2013 เมื่อระบบการเงินของไซปรัสประสบปัญหาทั่วประเทศ ส่งผลให้ BTC ทะยานขึ้นเป็นครั้งแรก อีกกรณีคือเหตุการณ์ Brexit ของสหราชอาณาจักร ซึ่งส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อเศรษฐกิจยุโรปและเศรษฐกิจโลก ขณะที่จำนวนผู้สนับสนุน Brexit เพิ่มขึ้น ค่าเงินปอนด์ก็ร่วงลงอย่างต่อเนื่อง และภายในเวลาเพียงสองนาที BTC ก็เริ่มปรับตัวขึ้น
อีกกรณีคือการเข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีของโดนัลด์ ทรัมป์ เมื่ออัตราคะแนนเสียงของทรัมป์เพิ่มขึ้น ตลาดหุ้นสหรัฐฯ และสินทรัพย์การเงินอื่นๆ ร่วงลง แต่ BTC กลับปรับตัวขึ้น
กล่าวโดยสรุป BTC มีความสัมพันธ์แบบสวนทางกับเศรษฐกิจหลักและระบบการเงินหลัก นั่นคือ เมื่อระบบการเงินหลักแย่ลง BTC มักจะดีขึ้น และเมื่อ BTC ดีขึ้น ก็มักสะท้อนว่าเศรษฐกิจหลักกำลังมีปัญหาร้ายแรง
แล้วเหตุใดจึงเกิดปรากฏการณ์เช่นนี้? ประการแรก จากมุมมองแนวคิด ซาโตชิ นากาโมโตะ (Satoshi Nakamoto) สร้าง BTC ขึ้นมาเพื่อแทนที่ระบบเงิน Fiat แบบดั้งเดิมและระบบการเงินทั้งหมดที่ตั้งอยู่บนฐานดังกล่าว
นอกจากนี้ โครงสร้างการออกแบบของมันก็เป็นเช่นนั้น โดยมีลักษณะแบบกระจายศูนย์ (decentralized) และไร้พรมแดน (borderless) ซึ่งแตกต่างโดยสิ้นเชิงจากเงิน Fiat และระบบการเงินแบบดั้งเดิม (ที่มักพิมพ์เงินเพิ่มเรื่อยๆ และมีความขัดแย้งระหว่างสกุลเงินของแต่ละประเทศ) ดังนั้นซาโตชิจึงเสนอให้ BTC เป็นเครื่องมือปฏิวัติระบบการเงินหลักและระบบเงิน Fiat ส่งผลให้แนวโน้มการเคลื่อนไหวของทั้งสองฝ่ายมักสว��ทางกัน
สิ่งนี้ส่งผลให้นักลงทุนและผู้ถือ BTC ในยุคแรก รวมถึงนักเก็งกำไรบางส่วน มักเป็นพวกอนาธิปไตย (anarchist) หรืออย่างน้อยก็เป็นเสรีนิยม (libertarian) พวกเขาส่วนใหญ่มีแนวโน้มมองเศรษฐกิจหลักในแง่ลบและมอง BTC ในแง่บวก ดังนั้นเมื่อเศรษฐกิจหลักมีปัญหา พวกเขาจึงพร้อมซื้อและประเมินมูลค่า BTC สูงขึ้น ส่งผลให้การเคลื่อนไหวสวนทางระหว่าง BTC กับเศรษฐกิจหลักชัดเจนมาก
ในแง่นี้ การเรียก BTC ว่า “สินทรัพย์ปลอดภัย” นั้นไม่ถูกต้อง เพราะมันไม่ใช่สินทรัพย์ที่ปลอดภัย แต่เป็นสินทรัพย์ที่ใช้ป้องกันความเสี่ยง (hedge) ต่อเศรษฐกิจหลัก นั่นคือ เมื่อเศรษฐกิจหลักดี BTC มักจะแย่ลง และเมื่อเศรษฐกิจหลักแย่ลง BTC มักจะดีขึ้น
โดยทั่วไป สินทรัพย์ปลอดภัยหมายถึงสินทรัพย์ที่มีความผันผวนต่ำ เมื่อเรากังวลเกี่ยวกับความผันผวนของตลาดการเงิน เราจึงมองหาสถานที่ปลอดภัย เหมือนการหาท่าเรือหลบพายุเมื่อทะเลมีคลื่นลมแรง จากมุมมองนี้ BTC ไม่มีคุณสมบัติของสินทรัพย์ปลอดภัยเลย เพราะความผันผวนของมันสูงกว่าสินทรัพย์หลักหลายเท่า ดังนั้น BTC จึงเป็น “สินทรัพย์ป้องกันความเสี่ยง” (hedge asset)
การย้ำถึงบทบาท “สินทรัพย์ปลอดภัย” ของ BTC หรือแม้แต่การเรียกมันว่า “ทองคำดิจิทัล” รวมถึงการที่ความสามารถในการป้องกันความเสี่ยงของมันลดลงอย่างมากตั้งแต่ปี 2017 เป็นต้นมา โดยเฉพาะในช่วงเวลาล่าสุด ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่า BTC เริ่มเคลื่อนไหวไปในทิศทางเดียวกับเศรษฐกิจหลักและสินทรัพย์การลงทุนหลัก หรือแม้แต่ในวันที่ 12 มีนาคม ราคาของมันยังร่วงลงมากกว่าสินทรัพย์อื่นๆ แล้วเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นได้อย่างไร? ที่จริงแล้วเกิดจากการเปลี่ยนแปลงสำคัญสามประการของ BTC ตั้งแต่ปี 2017 เป็นต้นมา
การเปลี่ยนแปลงประการแรกคือ หลังปี 2017 สถาบันการเงินหลักและนักลงทุนรายใหญ่เริ่มเข้ามาลงทุนใน BTC การไหลเข้าของทุนเหล่านี้ทำให้ราคา BTC พุ่งสูงขึ้นอย่างมาก และยังกระตุ้นให้สกุลเงินดิจิทัลอื่นๆ ปรับตัวขึ้นตามไปด้วย ส่งผลให้มูลค่าตลาดรวมเพิ่มขึ้นหลายเท่า
เนื่องจากการเข้ามาของนักลงทุนหลัก เมื่อระบบการเงินโลกมีปัญหา นักลงทุนหลักเหล่านี้ (ส่วนใหญ่เป็นนักลงทุนรายใหญ่) จึงเริ่มลดขนาดพอร์ตการลงทุน และขายสินทรัพย์ที่พวกเขามองว่า “ชายขอบ” หรือ “ไม่ใช่สินทรัพย์หลัก” ออกก่อนเป็นอันดับแรก ดังนั้นสินทรัพย์อย่าง BTC จึงถูกเทขายออกไปเกือบทั้งหมด และเนื่องจากพวกเขาเป็นนักลงทุนรายใหญ่ การขายเพียงเล็กน้อยก็ส่งผลกระทบต่อตลาดโดยรวมอย่างมาก ซึ่งมากกว่าการขายของนักลงทุนรายย่อยหรือกลุ่มอนาธิปไตยในยุคแรกๆ อย่างเห็นได้ชัด สรุปแล้ว สาเหตุประการแรกคือ BTC ได้ถูกบรรจุเข้าไปใน “ตะกร้าสินทรัพย์การลงทุนหลัก” ทำให้นักลงทุนรายใหญ่เริ่มมีอิทธิพลต่อตลาด BTC
สาเหตุประการที่สองคือ BTC เองมีปัญหา โดยในปี 2016 การขยายขนาด (scaling) ล้มเหลว และเริ่มมีปัญหาความแออัด (congestion) ส่งผลให้วิสัยทัศน์ดั้งเดิมของซาโตชิ นากาโมโตะ (ที่มองว่า BTC เป็น “เงินสดอิเล็กทรอนิกส์แบบ peer-to-peer” ที่มีข้อได้เปรียบเหนือสกุลเงินแบบดั้งเดิม ทั้งในแง่การกระจายศูนย์ ไม่มีใครพิมพ์เงินเพิ่มได้ตามใจ ไม่มีพรมแดน ใช้ได้อย่างเสรีโดยไม่มีค่าธรรมเนียมการแลกเปลี่ยน และใช้งานง่าย) ต้องเผชิญความยากลำบาก หลังปี 2016 ที่เกิดความแออัด แนวคิดเรื่องการกระจายศูนย์ก็เริ่มมีปัญหา แม้ชุมชนกว่า 70–80% สนับสนุนการขยายขนาด แต่ผู้พัฒนาหลักกลับขัดขวาง จนนำไปสู่ความล้มเหลวในที่สุด
เมื่อ BTC แออัด ค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรมก็สูงขึ้นมาก การทำธุรกรรมหนึ่งครั้งอาจต้องรอเกินครึ่งชั่วโมง และค่าธรรมเนียมก็เพิ่มขึ้นจากเดิมเพียงไม่กี่เซนต์ เป็นหลายดอลลาร์ หรือแม้แต่หลายสิบดอลลาร์ ในปลายปี 2017 ค่าธรรมเนียมยังพุ่งสูงถึงกว่าหนึ่งพันดอลลาร์ ส่งผลให้แอปพลิเคชันสำคัญบางแห่งที่เคยรับ BTC เป็นช่องทางการชำระเงิน เช่น Microsoft, Dell และแพลตฟอร์มเกม Steam ประกาศยกเลิกการรับชำระเงินด้วย BTC ทั้งหมด กล่าวอีกนัยหนึ่ง ฟังก์ชัน “สกุลเงินคริปโตแบบกระจายศูนย์” ของ BTC ได้ถดถอยลงหลังปี 2017
สาเหตุประการที่สามคือ ตลาดขาขึ้น (bull market) ครั้งใหญ่ในปี 2017 ดึงดูดนักเก็งกำไรจำนวนมากที่หวังรวยเร็ว ซึ่งกลุ่มนี้ยังคงเป็นกลุ่มหลักของวงการคริปโต (เมื่อพิจารณาจากจำนวน) จนถึงปัจจุบัน แต่คนกลุ่มนี้ไม่เข้าใจหรือไม่ยึดมั่นในแนวคิดเรื่องการกระจายศูนย์หรือความหมายดั้งเดิมของสกุลเงินคริปโตอย่างชัดเจน
ดังนั้น นักลงทุนส่วนใหญ่ที่เข้ามาจึงคุ้นเคยหรือชื่นชอบรูปแบบการลงทุนแบบ P2P หรือฟองสบู่การเงินบริสุทธิ์ (pure financial bubble) ซึ่งเราเห็นได้ชัดว่าโครงการบล็อกเชนส่วนใหญ่ในปัจจุบันต่างมุ่งหน้าไปในทิศทางของการ “ล็อกโทเคนและปั๊มราคา” (lock-up and pump)
กล่าวโดยสรุป BTC ได้กลายเป็น “สินทรัพย์หนึ่งในตะกร้าการลงทุนหลัก” และสูญเสียสถานะที่เคยมีในยุคแรกในฐานะ “สกุลเงินคริปโตแบบกระจายศูนย์” ฟังก์ชันด้านสกุลเงินหายไป และปัจจุบันผู้คนส่วนใหญ่ยอมรับว่ามันคือ “ทองคำดิจิทัล” ที่ใช้เก็บมูลค่าไว้เฉยๆ โดยไม่ต้องใช้งานจริง ดังนั้นสาเหตุประการที่สามคือ BTC ได้กลายเป็น “เป้าหมายการเก็งกำไร” ของนักเก็งกำไรจำนวนมาก
ทั้งสามสาเหตุดังกล่าวส่งผลให้กลุ่มชุมชนหลักที่เคยมีอุดมการณ์สูง ยึดมั่นในแนวคิดอนาธิปไตยและเสรีนิยม และมีแรงจูงใจที่จะแทนที่ระบบการเงินและเงิน Fiat แบบดั้งเดิม เปลี่ยนแปลงไปอย่างมาก
ดังนั้น ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “ความเข้าใจผิด” ของเราในอดีต แต่เกิดจาก “สินทรัพย์คริปโต” ที่กลายเป็นสินทรัพย์การลงทุนของทุนหลัก และกลายเป็น “สวนสนุกสำหรับนักเก็งกำไร” หลังปี 2017 ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง
คำถามจากสถาบันวิจัยบล็อกเชน: ในประเด็นสกุลเงินคริปโต หัวข้อที่ร้อนแรงที่สุดช่วงนี้คือการร่วงลงอย่างรุนแรงของ BTC ในวันที่ 12 มีนาคม ศาสตราจารย์ช่วยอธิบายให้เราฟังได้ไหมว่าเหตุการณ์ร่วงลงทั้งสองครั้งนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร และเราสามารถวิเคราะห์มันจากมุมมองใดบ้าง?
ศาสตราจารย์หลิว ฉางหย่ง: ตามที่ผมกล่าวไปก่อนหน้านี้ การร่วงลงอย่างรุนแรงของ BTC ในวันที่ 12 มีนาคม มีความเกี่ยวข้องอย่างใกล้ชิดกับการที่ BTC กลายเป็นสินทรัพย์การลงทุนหลักของระบบการเงิน เพราะในวันนั้น สินทรัพย์ทั่วโลกต่างร่วงลงอย่างรุนแรง ซึ่งมีสาเหตุหลักอย่างน้อยสองประการ ประการแรกคือ ผู้นำเศรษฐกิจและนักลงทุนรายใหญ่ รวมถึงสถาบันการเงินชั้นนำ ตระหนักอย่างกะทันหันว่าผลกระทบจากโควิด-19 อาจทำให้เศรษฐกิจโลกชะลอตัวลงอย่างรุนแรงในระยะสั้น และอาจเป็นตัวจุดชนวนให้เกิดวิกฤตครั้งใหญ่ที่สะสมมานานหลายสิบปี
ดังนั้นจึงเกิดภาวะ “ขาดสภาพคล่องทั่วโลก” อย่างฉับพลัน ทุกฝ่ายต่างลังเลที่จะลงทุน และรีบดึงสินทรัพย์ดิจิทัลกลับมาเป็นเงินสด ตามแนวทาง “เงินสดคือพระเจ้า” (cash is king) ภายใต้สถานการณ์เช่นนี้ สินทรัพย์หลักจึงร่วงลงอย่างรวดเร็ว แต่ดังที่ผมได้กล่าวไป BTC ในตอนนี้ไม่ได้มีฟังก์ชัน “สินทรัพย์ปลอดภัย” อีกต่อไป แต่ถูกบรรจุเข้าไปใน “ตะกร้าสินทรัพย์การลงทุนหลัก” แล้ว ดังนั้นเมื่อนักลงทุนรายใหญ่ขายสินทรัพย์เพื่อเรียกคืนสภาพคล่อง พวกเขาจึงพิจารณาขาย BTC เป็นอันดับแรก เพราะสำหรับพวกเขาแล้ว BTC เป็นเพียง “สินทรัพย์การลงทุนชายขอบ” เท่านั้น
然而，比特币本身呢，它的市场规模很小，他的深度相对于任何一种大宗的、全球的、世界的投资平台来讲，它的深度非常小，规模非常小，所以可能总体来讲，即使这种对比特币的抛售比对那些大宗商品的要小很多，但是它的市场规模太小了，所以跑起来对整个市场的影响非常大。
那么还有一个原因呢是之前减半行情推动了比特币的过于乐观的上涨，大家都觉得那时候来牛市了，那是一个普遍的乐观情绪，那个乐观情绪本身也造成了一个小的泡沫。我的感受非常明显，就是在那之前的半个月的时间里，大概三月份左右的时候，我在一周不到两周的时间接受了有七八次采访直播，就讲减半行情，都觉得减半能带来大牛市，所以都在讲减半行情。而那个时候比特币的价格也涨了很多，涨了有百分之40-50%好像。
但是我在直播中就直说了，我觉得这个减半行情还早，他的积极影响应该在下半年才会出现，现在的所谓的减半行情都是高预期之类的，这种是对牛市的向往带来的。其实这个时候就很危险了，刚好时间就赶上了对行业预期的泡沫，所以打击下来，跌幅非常大，确实连我都没有预料到的那么多。
那么好处是什么呢，这个大跌也不是没有好处，好处有两个。一个是一般情况下减半之前有一个好的预期，他会有一个好的增长，减半之后他会有矿难，就是币圈也会出现一个流动性紧缩的问题，就是没钱了，产出少了，这些挖矿的矿机出不来东西了，他们就得关机，就得卖币交电费，而且整个矿业会有一大批倒闭的，所以这个感觉像个灾难一样，所以一般情况下减半的时候会有一个下跌。那么这次已经下跌了之后呢，有可能真正减半来了之后的下跌可能会事先消化一部分。
因为以前的情况是大家预期减半，所以减半以后认为供给会下降，价值会上涨，会有一个比较乐观的预期。那么这个乐观的预期会在减半的时候被打破，然后会有一个反向的，大家都觉得自己预期错了，会很悲观，所以价格会下跌的比较厉害，但是这个在减半来临之前就已经下跌到这个程度了，可能减半之后不会有这么严重了，这是一个可能的影响。另外一个影响是，这波下跌把比特币和其他密码货币的作为主流投资品的属性所支撑的价格基本的消耗掉了，也就是说比特币以前，在17年之前他主要就是对冲主流金融，甚至做空主流金融的功能。后来有了两种功能，一些人是因为想要做空主流金融，认为主流金融不行了。
我们还有更多的人，是因为把它当做了主流投资平台投资了，所以这种情况下，带来了2017年大牛市。2018年和2019年这两年，这方面的这种投资泡沫已经被消耗了绝大部分了，但还是有不少，那么这次的暴跌就进一步把这种跟随主流投资品的这种属性以及价值支撑给消除掉了，那么剩下的大部分是对比特币的去中心化或者对比特币做空主流金融的属性有一定的信心的人。
所以主流经济再跌下去，比特币的后一种功能的作用就会慢慢显现出来。也就是说，我还是比较看好下半年，如果这个主流经济如我所预料的，要进入一个百年一遇的大危机的话，那么主流经济至少会有一两年以上的持续走向衰退的过程，在这个过程中，密码货币尤其是去中心化的密码货币（要注意一定是去中心化的密码货币），它会在这个过程中逐渐显示它对冲主流经济，做空主流经济的价值。
简单说呢,我是看好下半年，一个是下半年减半之后整个比特币和主要的POW币的供给下降一半,会导致下半年每天卖币的数量少一半，所以这是一个持续的增长的动力。第二个就是主流金融出现长期的（一两年以上的）大危机会利好我们现在做的去中心化的密码货币。
区研提问：加密行业本身就与金融有强相关性，最近的新冠疫情、互联网周期、经济危机等各种事也是让人眼花缭乱，可以给我们整体讲一下我们目前所面临的是一个怎样的大环境吗？
刘昌用教授：好的，接着前面的讲，现在这个大环境实际上是非常糟糕的，我们已经进入到了我认为的百年一遇的大危机。他的严重程度可以跟1929年的大危机相比，只不过大家也不用太担心，因为1929年的大危机，那个时候整个社会是一个物质型社会，所以主要的经济生产部门都是物质型部门，那导致结果是大危机和物质生产紧缩后带来的失业，以及带来的生活的困顿非常的严重。而我们现在这个大危机从规模上来讲应该可以和那次大危机相提并论，但是危害可能没有这么大。
也就是说那次呢，我们因为是物质社会的大危机，大家都会肚子，有些人会饿死。但是这次的话，由于我们已经进入信息社会，进入了金融社会，这次大家可能是主要是亏钱。
那么这次的危机为什么会发生呢？主要是这么几个原因，新冠只是个导火索，它只是刺破了泡沫。我觉得主要的原因呢，有几个大的方面，第一个是互联网经济的周期问题，就是互联网经过了20年的兴起，改变了整个世界经济的运行模式，但是最近这几年它遇到自己的瓶颈，他有自己解决不了的问题，导致增长、创新和经济增长的动力缺乏，互联网经济开始走下坡路。从大概一二十年的角度来看，这是一个重要的原因。
那么第二个大的问题呢，从四十年五十年的角度来看，新兴市场经济国家，就是那些靠市场化转型获得了巨大的经济增长速度和财富增长、财富规模的国家，这些国家的增长动力来源是市场化改革，中国是代表性的。到了现在这个时候呢，像中国、俄罗斯这些，市场化改革好像已经能改的都改的差不多了，剩下的很难改甚至还往回走，在走回一些加强管制和规划的方向上去，这是一个重要的原因。
还有就是这些新兴国家前些年都是靠开放靠学，从发达国家学了不少东西，很廉价地掌握了信息、专利等等。但现在已经比较难了，像中国已经走到世界前沿了，开始需要自己去摸索，这个难度就变大了。
当然了，还有其他的像人口红利没有了，城镇化的红利也逐渐消失了等等，总之，那么最近这几年中国还有个经济增长的惯性，但是这个惯性已经在逐渐消失了。大家可以看到，尤其是搞经济的人士已经看明白了，中国的经济增长会进入到一个很长调整期。就是说从全球角度来看。新兴市场经济国家带来的经济增长动力要告一段落了。
那么第三个大的原因，更长历史视角的就是法币体系的问题，法币体系是在上次大危机，1929年大危机的时候金本位宣告失败，1929年大危机失败之后人们开始转向了不可兑换的法币，也就是现在的法币体系，这次转变是非常重要的，很多自由主义者奥地利学派都是把这个转变当作是巨大的失败、巨大的错误。其实我不这样认为，我认为这个转变对后来的经济增长起到了巨大的作用，那么后来这将近100年的经济增长很大程度上跟法币体系的特点有关系，他能够让政府获得无限的发钞权。首先一点最直接的就是消除了以前很明显的经济周期。
那么只要一有大的经济危机就开始放水，降低利率，然后就能缓解。你看历史就会发现，1929年之前的经济危机都是越来越严重，不然马克思就不会有他的资本论了，资本论就说资本主义的经济危机会越来越严重，最后会崩溃的。
但是实际上，1929年的危机之后，后面的危机就没那么严重了。这就是法币体系的一个重要的作用——预知未来。他能把大家只是刚刚想到的，原本需要做很长时间才能积累到资本，才能做出来的事情进行实现。通过货币增发的方式，率先地把资源调动起来，来做这些比较前沿的事情，这个在互联网经济中就非常明显，很多公司都是亏钱做好几年，然后一年就把亏的钱赚回来。这个跟这个法币体系带来的这个金融扩张是有直接关系的。
但问题是法币体系这种持续的扩张就有点像抽鸦片，越抽越多，到后来大家都知道货币会超发的，我们应该多借钱，借钱以后投资资产，反正他一直超发，资产肯定会涨价，所以到最后连老百姓连小白们韭菜们都知道炒房了，这就是一个危险的信号了，大家都在利用法币的漏洞。这个像打游戏一样，开始只有你发现这个游戏有漏洞，你通过利用这个漏洞获得很多好处，但是当整个游戏世界大家都知道并开始利用这个漏洞的时候，那个游戏就很不好玩了，这个游戏模型可能就要崩溃了，法币体系其实也是这个问题，只不过货币当局都知道这个问题，都在想办法去调控它控制它。
所以也能勉强维持着，毕竟运行这么多年了，他有一个惯性。但是到了这次这个新冠疫情，相当于一个针把一个巨大的泡沫一下就戳破了，这个泡沫可能皮比较厚，这些年吹也吹不破，但是突然来了一根针，危机就来了。大家不要觉得我危言耸听哈，因为美联储是很清楚的，他那有几百个经济学家，他们的经济学家不像我们的经济学家是解释政策的，他们是真正要制定政策的，他们要做超前的研究。而且大家不要觉得特朗普不靠谱，其实美联储和特朗普是分开的，他们是独立的，甚至来说美联储还很愿意和特朗普对着干。
但是新冠疫情出现以后，美联储迅速的把利率降到零，然后推出无限放水的政策，几乎把所有的绝招都用出来了。这意味着什么呢？意味着他们都看到了前所未有的大危机。
我今天我看到首席经济学家梁红的一个分析，他在半个月前做的分析说新冠疫情对中国的影响是短期的，只影响第一季度的经济增长，他认为全年中国的经济增长还可以保六。但是昨天还是今天，他修改了自己的预期，它把中国2020年的经济增长从6%调到了多少呢？调到2.6%，这是多么可怕的一个数字。
但是我觉得这个预期是正常的，甚至可能还不一定是乐观的预期，所以全球经济危机这个威胁是非常大的。
所以在集合了新冠疫情引发各种矛盾，互联网经济的衰退，新兴市场经济国家的问题，以及全球法币体系的矛盾之后，整个大环境可以说非常的不好。大家可能有幸正在经历一场百年一遇的大危机，说有幸肯定是一个笑话了。但是有一点有意义的地方就是我们在这个过程中能够学到很多东西。总的说也并不是没有希望，我知道希望在哪里，回头我们再聊这个希望在哪里。
区研提问：能不能给我们简单普及一下加密货币的整体市场结构。在这样的环境这样的市场结构下，将对其他加密投资又会产生什么样的连带影响？
刘昌用教授：现在的密码货币市场结构分这么几层，第一层是比特币，比特币的体量是最大的，接收的资金也是最多的，比特币有这么几个主要的需求。当然最主要的是投资品需求，以前是边缘投资，现在连主流都开始投资了，所以他是一个最大的体量。另外一个是灰色交易需求，这个我前面讲到他的货币功能已经在严重的萎缩了，但是有一点就是灰色交易，尤其大额的灰色交易，我们所知的勒索软件、军火、贩毒相关的，交易很大，他就不在乎交易费，也不是很在乎拥堵，这些还在使用它。另外呢，就是大额的资金转账，国际间贸易往来的时候会用比特币进行支付转账，所以比特币是整个市场规模最大的。
那么其他的主流币种像以太坊，比特币现金，bsv都有一个比较坚定的核心社群，都有一定的理念，是有理念支撑的。这里面就是瑞波我一直不太理解它的社会基础是什么，因为它是一个中心化的币，可以看出它控盘是比较好的，但我真的不知道他的真正用户是在哪些方面。但是其他几个我是知道的，像以太坊他一开始就是要做全球化的去中心化的运算平台，到现在为止也有人在一直坚持这个方向，并且在这样使用。当然之前出现加密猫，也是一种使用方式。现在比较重要的是Defi，这个去中心化的金融。
比特币现金相对来讲就比较延续了之前比特币的方向，是做货币做支付的，从底层开始做起，包括澳大利亚这边Roger是一直在全世界各地不断的去推各种各样的比特币现金的支付应用，澳大利亚本土也有个团体在不断的推澳大利亚范围内的比特币现金的支付，我也体验过，确实还是很不错的，像我们这种外国人过去的话，能比法币节约10-20%的费用，是有效果的。bsv这边呢，他宣传也是要做密码货币，但是他的饼画的更大一些，他是两个特征，一是说比特币和比特币现金方向走错了，越改越差，要回到中本聪，回归经典。
他们从各方面回到经典，主要比较极端的做法就是后面很多的改进很多的开发者的改进全部取消，倒回去。另外一个他们的卖点是要把所有的互联网的东西挪到bsv的链上，他们在链上写各种东西，写天气预报，写各种信息。总体来就是要回到中本聪那里，不做任何改变，除了不断的扩容，抓住扩容这一条，让所有的互联网建立在bsv上。我个人觉得这个方向是不靠谱的，但是他吸引了一大批坚定的用户，所以他也是有坚定社区的。其他的也有一些新兴的币种也有自己的坚定的社区。
这一类呢是有自己的方向以及社区成员的，而且很多社区成员是比较理智的，甚至很多成员还很深入的参与了社区建设。但是绝大部分的币种是不具有这些的，有一类是通证经济的币种，这一类的币种往往是有想法有追求的，甚至也有一些自己的业务，而且在自己的生态里起到一定的作用，但是他们有个问题就是，生态比较封闭，很难成为一种世界货币这样的规模。比如说平台币，币安也好火币也好ok也好，在自己生态里运行发行的这种币。
并且呢，他们是中心化运行的，是有一个项目团队来负责运营的。因为这种币呢，就是要取决于它这个生态，它这个企业，它这个交易所的经营情况，经营得好的话，那就有支撑，经营得不好，就没支撑，这个跟去中心化的密码货币是不同的。其实他们也想把这块做成去中心化的，但是这个实际上是很难的。因为一旦去中心化了就支撑不起来了，它就会往下落，而一旦放弃去中心化就又是原来的问题了，这个生态就很难做大。
这一类的币还是生态做的好就能赚钱，他的币就有一定的支撑。但是有个长期的风险就是这种中心化的token在法律上不好界定也不好得到支撑，所以很大程度上要靠两个因素，首先这些平台要一直能赚钱才可以，他不会跑路，所以能做的下去。第二个就是还要看人品，有些平台做不好的话但是会很好的退出机制，为了保障人品。但是有些就不一定了。所以你看这些币的时候，如果平台本身看起来不赚钱，而且人品也不是很好，那么这种的话就比较危险了，即使早期他有理想的追求，也有一些卖点，但是长期来看风险是比较大的。
再往后呢就是那批原来的传销盘资金盘之类的转型过来的，还有一些币圈本来就看透了的就是要割韭菜的。那么这一批呢他们的特点就是前期投入比较大，做很多设计很精巧的机制，机制的核心呢一个就是画饼，比如说搞很厉害的技术，搞大牛来站台。第二个呢就是早期设置各种收益模式，静态的动态的，很容易让那些天天想赚钱的人很容易进来，然后这些上来之后会持续的先拉盘，拉到一定时间，进来的人规模大了，就跑路了或者说就交给社区了等等。
那么整个市场环境中在现在这种情况下，真正能够起到对冲主流经济，做空主流经济作用的实际上是去中心化的密码货币。因为它去中心的这个性质，它才跟主流金融的特征完全相悖，它的逻辑才不同，所以才能活下来，才能活的更好。中心化的都是有风险的。
区研提问：区块链行业内的投资和这个行业本身，有很大联系，但并不完全一致。教授您认为在现在全球这个比较特殊的阶段，普通投资者的危机和机会，行业从业者的危机和机会分别是什么？
刘昌用教授：我觉得这个时候的普通投资者，最主要的机会就是去关注有前途的真正的去中心化的项目。
你发现危机是什么，怎么造成的。如果这些项目能够真正的解决危机中的这些问题。比如说解决互联网经济面临的问题，解决法币机器面临的问题，这些呢它会在危机中获得很好的机会。因为在正常情况下，这么大的系统，互联网已经成熟的体系，法币成熟的体系，想要转变的话是非常难的，因为大家习惯于这些东西。什么时候能够转变呢，就是大家觉得活不下去了的时候。你比如说我们市场化改革怎么起来的呢，不就是文革时候大家觉得活不下去了么，所以才能搞这么大的改革。
所以对于普通投资者也好，行业从业者来好，危机在哪儿呢？就在于传统资产，你看到的各种各样的资产，都有风险。这个钱都不知道往哪去，拿着钱都不一定行，因为以前说现金为王，但是这种大危机下。有危机就要放水，放水的话就会存在恶性通胀的可能性，所以这个怎么都不放心。那么应该做的是什么呢？就是看未来的方向，未来的出路在哪里？做预先埋伏这个出路的，能够成为未来解决整个经济危机，促进整个世界经济进入一个新的增长阶段的这些方向去。
在我看来呢，最关键的就是密码经济。
因为密码经济就是要解决互联网经济现在遇到的问题，信息安全问题，信息垄断问题。还能解决法币的问题。去中心化的货币，去中心化的金融以及去中心化方方面面的基础设施是解决现在的互联网经济问题和现在的逆全球化问题的方法。也就是说要解决最近这几年出现的这种全球化的倒退，密码经济是关键。
区研提问：您也是经济学专业出身，您对当前全球面临的危机怎么看，危机的出路在哪里？
刘昌用教授：刚才其实也谈到了，危机的出路就是在密码经济。我再详细的说一下，为什么是密码经济呢？这个密码经济是干什么的呢，其实就是中本聪用货币所走出来的一条路。这条路的关键是什么呢？首先：它是要广泛的使用非对称密码，为什么这个非对称密码那么重要呢？这是因为我们从计算机出现以后，又出现了互联网，整个世界经济面临一个巨大转型，这个转型是从原来的物质经济转到了以信息为主要的另一个经济形态。具体表现就是，人们关注的吃的用的比例迅速下降，而关注信息的比例快速上升。
当人们大量的这个经济活动都跟信息有关系的时候。那么这个时候互联网就兴起了。因为它就是要处理信息，做信息的相关产品的。所以它是快速的经济，但是它快速兴起过程中面临的一个巨大的问题，就是信息安全问题。因为这个信息在网络上流通以及信息的复制，都是非常方便，非常便宜，非常迅速的。
我们从一开始有计算机时就出现了信息安全问题，首先最早的问题是软件的复制。做出一个软件，很快别人就拿去用了，也不给钱。再后来就是木马，再后来这个安全问题越来越广泛，因为人们的社交和使用也越来越广泛。只有些大公司能解决这些安全问题，所以我们就越来越依赖大公司为我们提供的服务。另外一方面呢，为了获得这些安全性，我们还要借助国家的法律法规来限制。所以呢我们的互联网，最开始，我们会认为这会给我们带来一个整体的世界经济。就是地球村，同一个世界同一个梦想这些。
但是为了解决这些信息安全问题，我们依赖一个个的大公司，那么他们就垄断了我们的身份我们的数据。前几天微博那么多信息被盗，它掌握了这么多用户信息。中心化的风险真的越来越大。另外呢就是我们借助于专利法，知识产权法，来保护所谓的信息，实际上就是限制了信息流动。实际上使得这个信息更加分崩离析了。各种各样的公司，各种法律，各种法币主权，甚至宗教等等，都来分隔互联网。
我们现在互联网为什么会走向下坡路呢？就是因为最近这几年，它不但没有使整个世界经济越来越一体化啊，人们的经济活动越来越自由，反而成了约束人们经济行为的力量。
那么整个世界被分割成一个个的孤岛，成了一个世界群岛了。那么三四百年以前，我们是通过地理大发现把世界各地连接在一起，形成了几百年的这个经济增长。现在却在倒退，我们把本来可以联系在一起的互联网又分割成小块儿小块儿的。
那么这种情况下，我们的机会是什么呢？就是密码经济。通过两个关键的技术，第一个是非对称密码技术，第二个是分布式共识机制，后面这个应该说不叫技术，是一种机制。
这两个为什么重要呢？首先，非对称密码一出来就是为了解决信息安全问题，而且它解决信息安全问题的这个效率非常高，成本非常低，你只要掌握私钥就可以掌控你的各种各样的信息。
所以当我们用非对称密码来解决信息安全之后，实际上我们为了保障信息安全而让出去的权利，就是给那些中心赋予的各种各样的权利，是可以收回来的。但是由于我们现在已经是这种中心化了，尽管这些大公司们都在用非对称密码，但是它不会把这个权力再交还给你。它还是让你用对称密码，它只是在传输时后才加密，它不会让你用私钥来掌控自己的权利，因为公司要不知道你的私钥。他就掌控不了他的权利。
这种情况下，我们必须需要第二个重要的机制，就是分布式共识。当时中本聪做这个主要是考虑做货币这么重要的东西，它要和法币抗衡，要怎么才能活下去呢。他研究了历史发现，以前做密码货币的项目都死掉了，最主要的原因就是中心化。中心化的原因一个就是中心经不起大的经济风浪，就倒闭了。另一个是就算活下来了，但是货币太重要了，它被用作违法交易或者获取其他利益，以前就有这样的密码货币，后来被FBI抓了。
那么也就是说，我们用非对称密码可以实现个人非常低廉的成本，非常高效的掌控互联网上的自己的信息。同时呢，又可以用分布式共识。来消除这些中心的控制，不光是货币，还有别的。那么这样的话，就能够根本的改造互联网经济，让互联网经济变得真正的开放起来。
我们国家互联网经济这些年发展非常快，这是我们非常值得珍惜的一个机会。如果我们能够很快的从互联网经济转化到密码经济。那么我们能率先从这场危机中挣脱出来，甚至超越美国。1929年美国快速崛起，危机过后，他调整了产业结构，率先进行了罗斯福新政和凯恩斯主义，带来了在大危机之后快速的增长，二战之后一下子成为全球第一。所以大危机实际上使得美国成为了全球第一。那么中国也将面临这个局面，如果我们能借助互联网经济的这个基础，能够实现转型，从互联网经济过渡到密码经济，那么五到十年我们也将成为世界第一。
所以我也是看到这个方向，最近这半年感觉越来越明显。尤其是我深度的参与进去，开始把我所设想的密码经济该如何构建，然后把设想变成实践，我发现这个事情是对的。而且进展也很快。
我觉得这个危机对我们很多人来讲，如果你认识到了这次危机的原因，看清楚了危机的方向，而且你找到了做事的人和干这件事的方式与逻辑，那么这将成为你一生可能只有一次的机会。所以我最近这几个月。真的是感觉每天都像打了鸡血一样。我觉得很激动。不断的告诫自己要冷静一些，但是还是每天都有很多的事情要做，而且做的速度非常快。说到这真有点激动了，所以希望更多的人能够一起参与进来，一起看清楚这个形势。
社区提问：您认为密码经济是全球经济危机的出路，那区块链具体怎样带我们走出危机呢？
刘昌用教授：密码经济怎么带着我们走出危机呢？首先就是密码共识机制的应用，密码经济实际上可以分为两个层次，一部分我们称之为密码共识，就是说既有非对称密码的应用，同时也有分布式共识，就是建立去中心化的系统，这种系统适合干什么呢，就是适合解决我们现在全球经济最大的问题，也就是经济的分裂分割，贸易保护主义。其实我们这些用户本身实际上是具备让整个世界经济联系起来的条件，但是被他们分割开了，那么怎么样解决它呢？我们先看看他们是怎么分割我们的，怎么分割这个世界经济的。
他们是靠着抓住一些重要的基础设施。首先抓货币，货币分割，第二个抓人们的账户系统，身份系统。京东是一个账户体系。腾讯一个账户体系，阿里一个账户体系，facebook一个，谷歌一个等等，他们之间相互分割。他让我们被限制在一个个集团的范围内。你现在要想用你的支付宝给微信支付转账行不行，行但是非常麻烦，这是个重要的方面。
还有像文件存储系统，一些物联网系统等等。也就是说很多这些全球经济各个方面都要用到的东西，如果这些基础设施能够打通的话，没人垄断的话，那么整个世界经济就很容易形成一体化。那么密码经济如果想要改变现在这个局面首先要着力做的是建立去中心化的经济基础，中本聪创立的密码货币是非常重要的一部分，因为货币是全球经济市场的枢纽，如果货币打通了，那人们的其他的活动就容易打通了，但是为什么这些年推进得比较慢呢？就是由于比特币被金融化了，被主流金融玩弄了，成了他们篮子里的产品了。
因此实际上，比特币在推进货币的去中心化或实现世界共同的货币这方面，没有完成它的历史使命，2017年以后开始往回走，开始放弃了这个目标。
所以要想解决这个问题还要从比特币开始倒退的那个地方做起，继续往前走，但是这个难度是很大的。像比特币现金它是这样做的，但是他没有深刻的意识到这个问题在哪里。比特币2017年的停止或者倒退转向不是因为几个人或者blockstream这个公司造成的，而是因为中本聪在原来这个框架设计的时候考虑到了早期实验的需求，解决了早期中心化的问题，让基础的框架做到了去中心化，但是它进入到主流社会以后这个系统就不再是一个单纯的技术系统了，它还是一个经济系统，一个政治系统，一个社会系统，更加复杂。
那么这个复杂的系统。就验证了，就是中本聪的设计很好，但是不是完美的。有些重要的方面，比如说开发者没有激励，比如说这个角色系统太过于依赖开发者，一个经济社会系统由开发者决策，这个问题是很大的。还有就是决策效率低。这些问题就是说连比特币现金实现了扩容之后，他也没有能力去调整整个框架，因为这个船已经开动了，规模已经很大了。我们就后来就看到比特币现金想做这样的调整想做那样调整，我在比特币社区里面做的事情也比较多，提了很多建议，但是很难，很难推动。
为什么呢？因为它是去中心化的。他没有一个协调机制，没有一个沟通机制。
所以要完成中本聪提出的这个历史使命，在他基础上再进一步，他不一定看的那么清楚，他只是在货币这个问题上觉得是应该这样做，这一步走的是完全没错的，但是走不下去了，跟他过早离开这个系统也有关系，但是如果他坚持参与这个系统的时间长了就能不断的看见问题，不断去调整。这也是我为什么不赞同bsv的一个原因，就是你不要回到十年前中本聪的那个样子，中本聪如果一直在这个系统里他一定会一直往前走的，不会一直往后退。我们任何一个有成年人成熟企业家也好，做事也好你都会发现，你所做的这些事情上，如果你停在某一天的那个水平上，你不往前去突破，不往前去探索，那肯定是要被淘汰的。那我们现在要做的就是要总结比特币这十几年的经验教训。
尤其是总结2016年2017年之后为什么会转向，从而发掘出来底层的根本性的问题以及找到解决方案，这样的话才能进一步的实现去中心化的密码货币，一旦密码货币实行起来了，人们的经济生活去中心化了，底层的经济生活去中心化了，就可以往上进一步推动更多的去中心化，比如说账户系统，甚至身份系统的去中心化，让各种各样的应用不再受制于大的公司，不再有人能垄断大量的用户数据，这样的话逐渐往上推，把其他的一些基础设施，去中心化的方向明确下来，并且把它做出来，然后在这些基础设施之上再来迎接在互联网体系下很难做下去的这些小企业，他们有创新，也有发展的动力，但是干不过大公司，因为大公司垄断了太多的资源。这时让他们去这个去中心化的基础设施上，大家共同形成的基础设施方面的优势大家共同享用，而没人能够垄断。这样的话整个密码经济才有可能建立起来。我现在在做的就是这件事情。
我们的项目对中本聪的框架进行了改进，名字叫做自由现金。自由的意思就是密码共识的本意，就是为了让互联网更加自由，现金的意思是坚持比特币的点对点的电子现金。
我们做了三个方面的主要工作，第一是在一些参数上改进了比特币的设计，比如说出块时间改为一分钟，体验更好一些，然后挖矿产出改成了十天成熟期，这样使算力的攻击者成本更高，不确定性更高，从而放弃攻击。再比如说减半不再搞成四年减半了，四年减半对牛熊的波动实际上对市场的伤害是很大的，我们做每年20%的衰减等等。第二个层面呢就是解决治理问题，就是我们的公共基础设施平台是去中心化的，但是有些公共的事情如果要做决策还是要提高决策效率，不能像现在这样一个扩容争两年半。
所以要探索治理机制，这个现在我们也正在做，譬如每个季度会分配一次治理基金的奖励，给所有的贡献者分币，这个就是采取去中心化的方式来解决，同时又能很高效地去实现。我前两天做了个直播，在e直播，用我的微博账号“昌用老师”这个号做了一个直播，一个小时左右，题目就是自由现金的治理机制，系统地讲了我们设计这个治理机制是如何实现的，既实现有高效的决策，同时又能保证去中心化，杜绝权力的腐败。
第三个层面就是在去中心化的密码货币基础上建立去中心化的其他的基础设施，我们现在着力在做的是去中心化的账户系统。去中心化的货币有了，去中心化的账户系统有了，这样平台建成之后就可以引入实际的商业应用了，各种互联网的应用就可以进来了，这时候我们就真正进入到了从密码货币到构建密码经济的层面，这就是我具体在做的事情，想做的事情。
而且我最近三个月的感受就是只要方向对了，就越跑越快，越走越顺，会有很多人推着你走。以前我隔半年还打打游戏，现在完全没有时间了，每天都是非常密集的，有很多事情要做，这个状态让我感觉到这个事情做对了，自己需要做这个事，这个事情本身也需要我。
那么目前的这个最重要的一个感受就是需要更多的人，我们准备疫情过后就搞密码经济的开发者大会。然后开发社区这块，我们首先要做这一块儿，让他们知道我们在做什么，应该往怎样的方向去做。我们做了一系列协议，协议已经基本构建起来了，但是要把它实现出来，需要更多的开发者。
好，那么今天的这个主要内容就分享到这了，我现在是边走边讲，从这个路线讲下来，从危机到后面要做的事情，我觉得这个逻辑在我来讲是非常清晰的，所以我做事情的是非常明确，我也不会顾及各种各样的责难，各种各样的猜忌，这都不重要，最重要的是在这个一生只有一次的巨大的危机和巨大的机遇面前，绝对不能犹豫，绝对不能停步不前，一定要放胆去做！谢谢！