การหาข้อมูลที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับปริมาณการซื้อขายในตลาดคริปโตนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย หลังจากที่ Bitwise ออกรายงานที่ตั้งคำถามต่อตัวเลขที่แพลตฟอร์มต่างๆ รายงานเองเมื่อปีที่แล้ว เว็บไซต์จัดอันดับและบริษัทวิเคราะห์หลายแห่งก็พยายามพัฒนาตัวชี้วัดใหม่ๆ ขึ้นมาเพื่อประเมินสถานะของแต่ละแพลตฟอร์ม
แต่ตัวชี้วัดเหล่านี้ก็มีข้อจำกัด บางตัวไม่ได้ครอบคลุมแพลตฟอร์มหลักทั้งหมด บางตัวใช้เกณฑ์ที่ปลอมแปลงได้ง่าย เช่น จำนวนผู้เข้าชมเว็บหรืออันดับในแอปสโตร์ ที่สำคัญคือวิธีการคำนวณมักขาดความโปร่งใส
เพื่อหาตัวชี้วัดที่ดีและโปร่งใสกว่า เราจึงหันมาใช้ข้อมูลจาก chain.info มาสังเกตการเก็บสินทรัพย์ใน cold wallet ของแพลตฟอร์มต่างๆ โดยตั้งสมมติฐานเกี่ยวกับการเคลื่อนย้ายสินทรัพย์ระหว่าง deposit address, hot wallet และ cold wallet จากนั้นจึงวิเคราะห์ cold wallet ที่เชื่อมโยงกับแพลตฟอร์มใหญ่ๆ พร้อมกับสินทรัพย์ที่พวกเขาถือครอง
แม้วิธีนี้จะไม่สมบูรณ์แบบ—ยังต้องอาศัยสมมติฐานและอาจระบุ cold wallet ได้ไม่ครบร้อยเปอร์เซ็นต์—แต่ก็มีจุดแข็งสำคัญคือข้อมูลมาจากการวิเคราะห์บล็อกเชนโดยตรง ทำให้ปลอมแปลงได้ยากมากเมื่อเทียบกับตัวชี้วัดอื่นๆ
แล้วผลลัพธ์เป็นอย่างไร? แพลตฟอร์มไหนถือ Bitcoin ใน cold wallet มากที่สุด?
ข้อสังเกตแรกคือ Coinbase เป็นแพลตฟอร์มที่ถือ Bitcoin มากที่สุดในตอนนี้ และปริมาณการถือครองเพิ่มขึ้นอย่างก้าวกระโดดตลอดปีที่ผ่านมา การเติบโตนี้ค่อนข้างมั่นคงและเห็นได้ชัดว่าไม่ได้รับผลกระทบจากความผันผวนของราคา Bitcoin โดยคาดว่า Bitcoin ใน cold wallet ของ Coinbase จะทะลุ 1 ล้าน BTC ในไม่ช้า
ความได้เปรียบและแนวโน้มการถือครองที่มั่นคงของ Coinbase น่าจะมาจากการดึงดูดนักลงทุนระยะยาวและนักลงทุนสถาบันจำนวนมาก ซึ่งไม่ค่อยสนใจความผันผวนของราคาในระยะสั้น
สถานการณ์ของแพลตฟอร์มอื่นๆ
จากกราฟจะเห็นความแตกต่างชัดเจน Bitcoin ใน cold wallet ของ Binance มักอยู่อันดับสองตลอดปีส่วนใหญ่ และไม่แสดงแนวโน้มเปลี่ยนแปลงที่ชัดเจน Bitfinex อยู่ที่อันดับสามต้นปี 2019 แต่ปริมาณลดลงอย่างต่อเนื่องในไตรมาสแรก ก่อนจะฟื้นตัวขึ้นอีกครั้งใกล้สิ้นปี
Bittrex, Bitstamp และ Kraken อยู่ในอันดับที่สี่ หก และเจ็ดตามลำดับในช่วงต้นปี 2019 โดยปริมาณ Bitcoin ใน cold wallet ของทั้งสามแห่งค่อนข้างทรงตัว
กรณีของ Huobi น่าสนใจเป็นพิเศษ ในปี 2019 ปริมาณ Bitcoin ใน cold wallet ของ Huobi พุ่งจากอันดับห้าขึ้นมาอยู่อันดับ���อง โดยมีรายงานว่าธุรกรรมส่วนใหญ่ของ PlusToken เกิดขึ้นผ่านแพลตฟอร์มนี้ หากข้อมูลนี้ถูกต้อง ก็อาจอธิบายการพุ่งขึ้นอย่างรวดเร็วของ Huobi ได้
สำหรับสี่อันดับสุดท้ายในผลวิเคราะห์ของเรา ได้แก่ Coincheck, Bitflyer, Gate.io และ OKEx โดยสามแห่งหลังมีปริมาณการถือครองเพิ่มขึ้น ส่วน Coincheck คงที่
สรุปแล้ว Coinbase ยังคงเป็นแพลตฟอร์มอันดับหนึ่งในแง่การถือ Bitcoin ใน cold wallet และความได้เปรียบก็เพิ่มขึ้นอย่างมั่นคงตลอดปี ในปี 2019 แพลตฟอร์มอย่าง Binance, Bitfinex, Bittrex, Bitstamp, Kraken และ Coincheck มีการเปลี่ยนแปลงปริมาณการถือครองค่อนข้างน้อย ขณะที่ Huobi, Bitflyer, OKEx และ Gate.io เติบโตอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม การตีความข้อมูล cold wallet จากบล็อกเชนมีข้อควรระวัง จุดหักเหในกราฟอาจเกิดจากอัลกอริทึมที่ตรวจจับ cold wallet ใหม่ หรือความล่าช้าในการซิงค์ข้อมูล ซึ่งไม่จำเป็นต้องหมายถึงการมีเงินฝากใหม่เข้าสู่แพลตฟอร์มจริงๆ
โทเค็นของแพลตฟอร์ม
ในบรรดาแพลตฟอร์มที่เราศึกษา มีหลายแห่งออกโทเค็นของตัวเอง ทำให้เราสงสัยว่าผลตอบแทนของโทเค็นเหล่านี้ในปี 2019 สัมพันธ์กับปริมาณ Bitcoin ใน cold wallet ของแพลตฟอร์มหรือไม่
มีเหตุผลสองประการที่สนับสนุนสมมติฐานนี้ หนึ่ง ผู้ใช้ที่ฝากเงินมากขึ้นมักจะซื้อขายบนแพลตฟอร์มนั้นมากขึ้น ส่งผลให้แพลตฟอร์มมีรายได้เพิ่ม สอง การมีสินทรัพย์ใน cold wallet จำนวนมากสะท้อนถึงความมั่นคงและความน���าเชื่อถือของแพลตฟอร์มต่อภัยคุกคาม เช่น การโจมตีทางไซเบอร์ ซึ่งอาจทำให้ผู้ใช้เลือกถือโทเค็นของแพลตฟอร์มนั้นมากขึ้น
Binance, Huobi, Bitfinex, Gate.io และ OKEx ต่างมีโทเค็นของตัวเอง เพื่อตัดผลกระทบจากความผันผวนของราคา Bitcoin เราจึงวัดผลตอบแทนของโทเค็นเหล่านี้เป็นหน่วย Bitcoin แทนสกุลเงินฟิแอต
เราพบว่าโทเค็นของแพลตฟอร์มทั้งหมดทำผลงานได้ดีเป็นพิเศษในไตรมาสแรกของปี 2019 โดยให้ผลตอบแทนเกิน 100% แต่ผลตอบแทนที่น่าประทับใจนี้หายไปในช่วงที่เหลือของปี จนถึงสิ้นปี โทเค็นที่ให้ผลตอบแทนดีที่สุดคือ OKEx (เพิ่มขึ้น 2 เท่า) และ Huobi (เพิ่มขึ้น 1.3 เท่า) ส่วน BNB ของ Binance ทำผลได้ดีมากช่วงกลางปี แต่ไม่สามารถรักษาระดับไว้ได้จนสิ้นปี ขณะที่โทเค็นของ Gate.io และ Bitfinex ลดลงอย่างต่อเนื่องตลอดปี 2019
จากข้อมูลปี 2019 อาจมีความสัมพันธ์บางอย่างระหว่างปริมาณ Bitcoin ใน cold wallet กับราคาโทเค็นของแพลตฟอร์ม ทั้ง Huobi และ OKEx เติบโตทั้งในด้านการถือครองและราคาโทเค็น ส่วน Bitfinex และ Binance มีทั้งสองตัวชี้วัดค่อนข้างทรงตัว ข้อยกเว้นคือ Gate.io ที่มีปริมาณการถือครองเพิ่มขึ้น แต่ราคาโทเค็นลดลง สาเหตุอาจเป็นเพราะปริมาณ Bitcoin ใน cold wallet ของ Gate.io ต่ำที่สุดในกลุ่มตัวอย่าง การเปลี่ยนแปลงจึงอาจมีผลกระทบต่อราคาโทเค็นไม่มากนัก
แม้ปริมาณสินทรัพย์ใน cold wallet จะไม่ใช่ตัวชี้วัดที่สมบูรณ์แบบสำหรับการประเมินแพลตฟอร์มคริปโต แต่ก็เป็นข้อมูลที่น่าสนใจสำหรับการประเมินจำนวนผู้ใช้ ปริมาณการซื้อขาย และรายได้ของแพลตฟอร์ม ที่สำคัญคือข้อมูลนี้ปลอมแปลงหรือควบคุมได้ยาก